ChinhTrang.comChỉnh Trang
Chống thấm, chống dột khi cải tạo

Ngâm thử nước trước khi lát gạch: làm bao lâu và nhìn gì để nghiệm thu

Ngâm thử là cho nước đọng vài phân trên lớp chống thấm, thường một đến ba ngày, rồi xem trần tầng dưới, chân tường, cổ ống. Đạt mới cán vữa và lát gạch.

Shallow still water covering a freshly waterproofed bathroom floor in an old Hue house, a chalk line marking the waterline on the wall, a hand holding a flashlight

Ngâm thử nước là bịt kín lối thoát, cho nước đọng vài phân trên lớp chống thấm vừa làm, giữ trong một khoảng thời gian thường từ một đến ba ngày tuỳ khu vực và thoả thuận, rồi kiểm tra trần tầng dưới, mặt sau chân tường và quanh cổ ống xem có ẩm không. Đạt thì mới cán vữa bảo vệ và lát gạch. Không đạt thì tìm chỗ rò, sửa, rồi ngâm lại.

Đây là phép thử duy nhất cho chủ nhà biết lớp chống thấm có kín hay không trước khi nó bị che vĩnh viễn dưới gạch. Bài này đi qua cách ngâm sao cho có ý nghĩa, những chỗ cần nhìn, cách phân biệt nước giảm do bay hơi với nước giảm do rò, và ghi lại thế nào để làm căn cứ khi có chuyện về sau.

Ngâm vào lúc nào trong trình tự

Ngâm thử chính thức làm sau khi lớp chống thấm đã thi công xong và đủ thời gian đóng rắn theo yêu cầu vật liệu, trước khi cán lớp vữa bảo vệ và lát gạch. Ngâm sớm quá khi lớp màng chưa đủ cứng có thể làm hỏng lớp màng. Ngâm muộn quá, khi đã lát gạch, thì phát hiện rò cũng đã muộn.

Một số đội còn ngâm thêm một lần sau khi đã cán vữa bảo vệ hoặc sau khi lát gạch, nhất là ở sân thượng. Lần ngâm thứ hai này kiểm xem quá trình lát có làm rách lớp màng không. Nó không thay được lần ngâm đầu, vì nếu rò thì lại phải bóc gạch.

Ở nhà cũ cải tạo, có một lần ngâm khác nên làm từ trước: ngâm thử khu vực cũ trước khi đục, để xác định chỗ đang rò. Lần ngâm này giúp chủ nhà biết nguồn thấm thật sự nằm ở đâu, tránh đục bỏ một khu vực mà nguồn thấm lại đến từ ống hay khu khác.

Thời gian và mực nước thường gặp theo khu vực

Không có một con số cố định cho mọi nhà. Thời gian ngâm và mực nước nên được thoả thuận trước với đội thi công và ghi vào hợp đồng hoặc biên bản. Bảng dưới là cách nghĩ thường gặp:

Khu vựcThời gian ngâmMực nướcLưu ý
Nhà vệ sinhTừ một đến vài ngàyVài phân, đủ phủ chỗ cao nhất của sànBịt phễu thu, ống thoát bồn cầu; đánh dấu mực nước
Ban công, lô giaTừ một đến vài ngàyVài phân, không tràn qua ngưỡng cửaChú ý mép giáp cửa vào trong nhà
Sân thượngThường dài hơn, có thể vài ngàyVừa đủ phủ kín mặt sânHỏi kỹ sư về tải nếu sàn cũ yếu; chia ô nếu sân rộng
Bồn hoa xây, bể cảnhVài ngàyGần đầy theo thực tế sử dụngChống thấm phải lên tới mép trên

Với sàn nhà cũ, đừng ngâm mực nước sâu hơn mức cần thiết. Mỗi phân nước trên mỗi mét vuông là thêm một tải trọng, sàn cũ đã yếu thì nên hỏi người hiểu kết cấu trước khi ngâm sân thượng rộng.

Ngâm thử ở nhà cũ để tìm chỗ rò trước khi đục

Với nhà cũ đang thấm, trước khi quyết định đục bỏ một nhà vệ sinh hay sân thượng, có thể ngâm thử khu vực đó ở hiện trạng để biết nó có thật sự là nguồn thấm. Cách làm tương tự: bịt thoát, đổ nước, đánh dấu mực, theo dõi trần dưới. Nếu trần dưới ẩm lên rõ trong lúc ngâm, khu vực đó đang rò qua mặt sàn.

Nếu ngâm sàn mà trần dưới không ẩm, nhưng khi dùng nước bình thường lại thấm, nguồn có thể là ống cấp, ống thoát hay chân tường vùng tắm. Khi đó có thể thử tiếp từng phần: chỉ xả nước vòi sen vào tường, chỉ dùng chậu rửa, khoá van tổng và xem đồng hồ nước. Mỗi phép thử loại trừ một khả năng.

Lần ngâm chẩn đoán này rẻ, chỉ tốn nước và vài ngày theo dõi, nhưng giúp tránh tình huống đục hết một khu vực mà nguồn thấm lại ở chỗ khác. Kết quả cũng nên ghi vào sổ hiện trạng trước cải tạo, để đội thi công biết rõ họ đang xử lý cái gì.

Chuẩn bị trước khi đổ nước

Ngâm thử chỉ có ý nghĩa khi được chuẩn bị đúng. Những việc cần xong trước khi đổ nước:

  • Bịt kín phễu thu và các ống thoát bằng nút hoặc túi chặn, có đánh dấu để nhớ tháo ra.
  • Đắp một gờ tạm ở ngưỡng cửa nếu cần để nước không tràn ra ngoài khu vực ngâm.
  • Làm sạch trần tầng dưới ở vùng tương ứng, chụp ảnh hiện trạng trước khi ngâm để so sánh.
  • Báo cho người ở tầng dưới, nhà bên nếu sàn giáp nhà họ, để họ biết và báo lại nếu thấy ẩm.
  • Đánh dấu mực nước ban đầu lên tường bằng bút hoặc phấn, ghi giờ bắt đầu.
  • Không cho đi lại, kéo vật nặng qua khu vực đang ngâm.

Bước báo người tầng dưới hay bị quên ở nhà tập thể và nhà phố liền kề. Một vết ẩm ở trần nhà bên phát hiện sớm thì chỉ là sửa một điểm, phát hiện muộn thì thành câu chuyện hàng xóm.

Nhìn gì trong lúc ngâm

Trần tầng dưới. Nhìn kỹ vùng tương ứng với khu ngâm, nhất là quanh vị trí ống xuyên sàn, góc tường, dọc dầm. Vết ẩm ban đầu có khi chỉ là một vòng đậm màu nhỏ, sờ tay thấy mát hơn chỗ khác.

Mặt sau chân tường. Phía bên kia tường của nhà vệ sinh thường là phòng ngủ, hành lang. Chân tường phía đó ẩm lên nghĩa là lớp chống thấm chân tường chưa đủ cao hoặc bị đứt ở góc.

Quanh cổ ống ở tầng dưới. Ống đi xuyên sàn là điểm rò phổ biến nhất. Nhìn quanh chỗ ống chui ra ở trần tầng dưới, có giọt nước, vết ẩm hay không.

Mực nước. So mực nước với vạch đánh dấu theo từng mốc giờ. Mực giảm chậm và đều trong ngày nắng có thể do bay hơi. Mực giảm nhanh, hoặc giảm cả ban đêm khi bay hơi rất ít, là dấu hiệu có chỗ rò.

Ngưỡng cửa và mép giáp sàn trong nhà. Sàn phía trong nhà sát ngưỡng cửa bị ẩm cho thấy lớp chống thấm không chạy liên tục dưới ngưỡng.

Phân biệt bay hơi với rò rỉ

Một câu hỏi hay gặp là mực nước giảm vài li sau một ngày có phải do rò không. Nước để ngoài trời nắng gió, nhất là trên sân thượng, bay hơi đáng kể. Cách đơn giản để so là đặt một chậu nước có thành thẳng ngay cạnh khu ngâm, đổ cùng mực, đánh dấu cùng lúc. Nếu cả hai giảm gần như bằng nhau, phần giảm chủ yếu là bay hơi. Nếu khu ngâm giảm nhiều hơn chậu rõ rệt, có rò.

Ngâm trong nhà vệ sinh kín thì bay hơi ít hơn. Mực nước giảm rõ trong nhà vệ sinh thường đáng nghi hơn, nhất là khi kèm theo vết ẩm ở trần tầng dưới. Ngược lại, không thấy mực giảm mà trần dưới vẫn ẩm nhẹ có khi là hơi ẩm còn sót trong sàn từ lúc thi công, cần theo dõi thêm chứ chưa vội kết luận.

Gặp nghi ngờ, cách tốt nhất là kéo dài thời gian ngâm thêm một ngày và tiếp tục ghi. Một lần ngâm dài hơn rẻ hơn rất nhiều so với một lần bóc gạch sau này.

Những lỗi hay gặp làm phép ngâm mất ý nghĩa

Mực nước quá thấp. Chỉ láng một lớp nước mỏng ở chỗ trũng, chỗ cao của sàn và chân tường không bị ngập. Nước phải phủ được điểm cao nhất của sàn và chạm chân tường một đoạn.

Ngâm quá ngắn rồi xả. Đổ nước buổi sáng, chiều xả để kịp cán vữa hôm sau. Nhiều điểm rò nhỏ chỉ lộ ra sau nhiều giờ, nhất là ở sàn dày hoặc khi nước phải đi một đường dài mới tới trần dưới.

Không ai nhìn trần tầng dưới. Chủ nhà nhìn mặt nước thấy vẫn đầy là yên tâm, trong khi trần dưới đã có vết ẩm ở góc. Phải có người đi kiểm tra tầng dưới theo mốc giờ.

Quên tháo nút bịt phễu. Nghe buồn cười nhưng gặp khá nhiều. Nút bịt phễu bị cán vữa đè lên, đến khi dùng mới biết sàn không thoát. Đánh dấu nút bịt bằng dây hoặc màu nổi và ghi vào danh sách việc khi xả nước.

Ngâm khi lớp màng chưa đủ thời gian. Vì vội, đội đổ nước khi lớp chống thấm mới khô mặt. Kết quả có thể vẫn đạt lúc đó nhưng lớp màng bị yếu đi, hỏng sau vài tháng.

Ghi lại kết quả và nghiệm thu

Kết quả ngâm nên được ghi lại thành một biên bản ngắn, hoặc ít nhất là một tin nhắn có ảnh gửi vào nhóm trao đổi với thầu: khu vực ngâm, giờ bắt đầu, giờ kết thúc, ảnh vạch mực nước lúc đầu và lúc cuối, ảnh trần tầng dưới lúc đầu và lúc cuối, có chữ ký hoặc xác nhận của cả hai bên. Đơn giản, nhưng đủ để biết lớp chống thấm đã đạt ở thời điểm bàn giao.

Không đạt thì đội thi công tìm chỗ rò, xử lý, rồi ngâm lại từ đầu. Việc ngâm lại nên được ghi như một lần mới, không cộng dồn thời gian. Chủ nhà nên tránh việc bị thuyết phục "chỉ ẩm chút xíu thôi, lát gạch lên là hết", vì gạch không có chức năng chống thấm.

Biên bản ngâm thử là tài liệu quan trọng khi có tranh chấp về bảo hành. Nếu sau này thấm, nó cho biết lớp chống thấm đã kín lúc bàn giao, lỗi có thể nằm ở bước sau như khoan bắt phụ kiện hay lát gạch làm rách. Nếu không có biên bản, rất khó phân định.

Câu hỏi thường gặp

Ngâm thử nước nhà vệ sinh bao lâu là đủ?

Thường từ một đến vài ngày, tuỳ thoả thuận và loại vật liệu. Quan trọng hơn con số là trong thời gian đó có kiểm tra trần tầng dưới, chân tường, cổ ống và theo dõi mực nước theo mốc giờ, có ảnh ghi lại.

Mực nước ngâm giảm một chút có phải bị rò không?

Chưa chắc. Nước bay hơi, nhất là ở sân thượng có nắng gió. Đặt một chậu nước cạnh khu ngâm, cùng mực, để so. Khu ngâm giảm nhiều hơn chậu rõ rệt, hoặc kèm vết ẩm ở trần dưới, thì mới nghi rò.

Đã ngâm nước rồi, lát gạch xong có cần ngâm lại không?

Không bắt buộc ở mọi khu vực, nhưng nên làm với sân thượng và nơi lát gạch nặng, vì quá trình lát có thể làm rách lớp màng. Lần ngâm sau không thay được lần ngâm trước khi lát.

Ngâm nước sân thượng nhà cũ có làm hỏng sàn không?

Nước ngâm thêm tải trọng lên sàn. Với sàn cũ yếu hoặc sân rộng, nên giữ mực nước vừa đủ phủ mặt sân và hỏi người hiểu kết cấu trước. Có thể chia sân thành từng ô để ngâm lần lượt.

Ngâm thử có cần báo cho nhà bên dưới không?

Nên báo, nhất là ở nhà tập thể và nhà phố liền kề. Người ở dưới có thể phát hiện vết ẩm sớm ở trần nhà họ, giúp khoanh vùng nhanh và tránh thành chuyện hàng xóm khi thấm lan rộng mới biết.

Ghi biên bản ngâm thử nước gồm những gì?

Khu vực ngâm, giờ bắt đầu và kết thúc, ảnh vạch mực nước lúc đầu và lúc cuối, ảnh trần tầng dưới trước và sau, kết luận đạt hay không, xác nhận của chủ nhà và đội thi công. Lưu cùng hợp đồng để dùng khi bảo hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138