ChinhTrang.comChỉnh Trang
Chống thấm, chống dột khi cải tạo

Chân tường ẩm mốc vì nền nhà thấp: chặn hơi ẩm từ dưới đất lên

Chân tường ẩm thành dải, có muối trắng, phồng sơn là ẩm mao dẫn từ đất lên. Phải giảm nước quanh nhà, tạo lớp chặn ẩm và trát lại bằng lớp cho tường thở.

Ground floor interior of an old Can Tho shophouse, lower wall plaster chipped away in a neat band exposing damp brick, white salt crust, a homeowner crouching seen from the side

Chân tường tầng trệt ẩm thành một dải ngang, sơn phồng, vữa bở, có lớp muối trắng kết tinh, nhất là ở nhà có nền thấp hơn mặt đường hay sân, thường là hơi ẩm từ đất bị tường hút lên theo kiểu mao dẫn. Cách xử lý bền gồm ba phần: giảm lượng nước quanh chân nhà, tạo một lớp chặn ẩm trong thân tường, và trát lại phần chân tường bằng lớp cho phép hơi ẩm thoát ra.

Đây là loại ẩm dai dẳng nhất của nhà cũ, vì nhiều nhà xây từ mấy chục năm trước không có lớp cách ẩm ở chân tường, rồi đường phố được nâng dần, nền nhà thành thấp. Bài này giúp chủ nhà nhận ra đúng loại ẩm này, hiểu vì sao ốp gạch hay sơn chống thấm lên chân tường thường làm tình hình tệ hơn, và đặt việc xử lý vào đúng chỗ trong đợt cải tạo.

Nhận ra ẩm mao dẫn và phân biệt với các loại ẩm khác

Gạch và vữa có vô số mao quản nhỏ. Khi chân tường tiếp xúc với đất ẩm hoặc nền ướt mà không có lớp cản, nước bị hút lên theo các mao quản đó, càng lên cao càng yếu. Dấu hiệu điển hình là một dải ẩm chạy ngang chân tường, mép trên khá đều, cao từ vài chục phân đến khoảng một mét tuỳ vật liệu và lượng nước dưới đất. Khi nước bay hơi ở bề mặt, muối hoà tan trong nó kết tinh lại thành lớp bột trắng, làm vữa bở và đẩy bong lớp sơn.

Ẩm do ống nước rò thường loang tròn quanh một điểm, không chạy đều cả bức tường, và tiến triển nhanh. Ẩm do nước mưa hắt từ ngoài vào thì đậm lên rõ sau mưa, ở phía tường ra hướng mưa. Ẩm do ngưng tụ thì phủ đều mặt tường, sàn trong những ngày nồm và tự khô khi trời hanh. Ẩm mao dẫn thì ít đổi theo một trận mưa, nhưng nặng dần trong mùa mưa và ở những nhà nền thấp hơn đường.

Một phép quan sát đơn giản: đo từ sàn lên mép trên của vết ẩm ở nhiều điểm trên các bức tường tầng trệt. Nếu độ cao gần như nhau quanh nhà, nhất là ở cả tường trong lẫn tường ngoài, khả năng cao là ẩm từ dưới lên. Nếu chỉ có ở một chỗ, nên tìm nguồn nước cục bộ trước.

Vì sao nhà cũ nền thấp hay bị

Không có lớp cách ẩm ở chân tường. Nhà xây theo cách cũ thường đặt tường trực tiếp lên móng gạch mà không có lớp vữa chống thấm hay giằng bê tông chặn ẩm. Thân tường từ móng lên là một khối liên tục hút nước.

Mặt đường, sân được nâng dần. Sau nhiều lần nâng đường, nền nhà tụt xuống thấp hơn. Nước mưa từ đường chảy vào, đất quanh chân nhà luôn ướt hơn, và lớp đất ẩm tiếp xúc với tường cao hơn trước.

Sân, vỉa hè lát kín sát chân tường. Khi bề mặt quanh nhà lát kín, nước dưới đất không còn chỗ bay hơi nên tìm đường lên qua tường. Nếu mặt lát dốc vào nhà thì càng nặng.

Đã ốp gạch hoặc sơn kín chân tường. Nhiều nhà xử lý bằng cách ốp gạch men cao một mét hoặc quét sơn chống thấm kín bên trong. Hơi ẩm không thoát được ra mặt đó sẽ leo cao hơn, vượt qua mép gạch ốp và xuất hiện ở phía trên, hoặc sang mặt tường bên kia.

Bước một: giảm nước quanh chân nhà

Lớp chặn ẩm tốt đến đâu cũng làm việc tốt hơn khi lượng nước quanh chân tường ít đi. Đây là phần rẻ nhất và hay bị bỏ qua nhất. Chủ nhà đi một vòng quanh nhà, nhìn xem nước mưa từ mái, từ ống thoát, từ sân trước chảy về đâu, có chỗ nào đọng sát chân tường không.

Những việc thường gặp: nối ống thoát nước mưa ra rãnh thay vì xả xuống sát chân tường; làm lại độ dốc sân trước, sân sau để nước chảy ra xa nhà; khơi thông rãnh thoát dọc nhà; sửa ống cấp nước, bồn rửa ở sân đang rò. Nếu nhà thấp hơn mặt đường, cần xem xét gờ chắn ở cửa và rãnh thu nước ngay ngưỡng cửa để nước đường không chảy vào nhà mỗi trận mưa.

Việc nâng nền cả nhà là quyết định lớn, kéo theo cửa, cầu thang, thiết bị vệ sinh và chiều cao trần. Nó được bàn trong một bài riêng của danh mục mái nền. Ở đây chỉ cần nhớ: nếu sắp nâng nền thì xử lý chân tường nên đi cùng đợt nâng nền, vì cao độ chân tường cần bảo vệ sẽ thay đổi.

Bước hai: tạo lớp chặn ẩm trong thân tường

Với nhà cũ không thể tháo tường để chèn lớp cách ẩm như nhà xây mới, cách phổ biến là tạo một lớp cản mao dẫn ngay trong thân tường ở gần chân. Nguyên lý chung là khoan một hàng lỗ dọc chân tường theo khoảng cách và độ sâu đội thi công tính, rồi đưa vào đó một loại vật liệu làm kín hoặc làm kỵ nước các mao quản, tạo thành một dải ngang mà nước không leo qua được.

Đây là việc cần đội có kinh nghiệm và hiểu kết cấu tường, vì khoan hàng loạt vào chân tường chịu lực của nhà cũ không phải chuyện tuỳ tiện. Với tường đã yếu, nứt nhiều, nên có người hiểu kết cấu xem trước. Chủ nhà nên hỏi: lớp chặn sẽ nằm ở cao độ nào so với sàn trong và mặt đất ngoài, có chạy liên tục qua các góc, cửa không, và cần bao lâu để tường phía trên khô dần.

Lớp chặn chỉ ngăn nước mới đi lên. Phần nước và muối đã có sẵn trong đoạn tường phía trên cần thời gian để thoát ra, có thể kéo dài nhiều tháng tuỳ độ dày tường và thời tiết. Vì vậy không nên sơn hoàn thiện ngay sau khi tạo lớp chặn; trát lại bằng lớp phù hợp và chờ tường khô bớt là hợp lý hơn.

Bước ba: trát lại phần chân tường

Phần trát cũ ở chân tường đã ngấm muối, dù có tạo lớp chặn cũng nên bỏ đi. Những điểm chủ nhà nên biết khi làm lại:

  • Đục bỏ lớp trát cũ lên cao hơn mép trên của vết ẩm một đoạn, để lộ gạch; quét sạch muối bám.
  • Dùng loại vữa trát cho phép hơi ẩm còn lại trong tường thoát ra, đội thi công thường có loại chuyên cho tường từng bị ẩm muối; tránh vữa quá đặc, quá kín.
  • Không quét lớp chống thấm kín nước lên mặt trong chân tường như cách làm ở nhà vệ sinh, vì sẽ đẩy ẩm lên cao hơn.
  • Sơn hoàn thiện bằng loại sơn để hơi nước đi qua, chờ tường khô bớt rồi mới sơn.
  • Nếu muốn ốp chân tường cho dễ lau, chọn cách ốp có khe thoáng phía sau hoặc chỉ ốp sau khi tường đã khô ổn định.
  • Giữ đồ đạc như tủ, giường cách tường vài phân để không khí lưu thông.

Danh sách này nghe ngược với thói quen "chỗ nào ẩm thì bịt kín chỗ đó". Nhưng chân tường ẩm mao dẫn cần được chặn từ dưới và để thở ở trên, bịt mặt chỉ chuyển ẩm sang chỗ khác.

Đặt việc chống ẩm chân tường vào lịch cải tạo

Trong một đợt cải tạo nhà cũ, việc xử lý chân tường nên đứng sau những việc làm thay đổi nước quanh nhà và cao độ nền: sửa ống thoát mái, làm lại sân, đi lại ống cấp thoát tầng trệt, nâng nền nếu có. Nếu làm lớp chặn ẩm trước rồi mới nâng nền hay đục chân tường đi ống, lớp chặn sẽ bị cắt ngang hoặc nằm sai cao độ.

Nó cũng nên đứng trước phần hoàn thiện tầng trệt như ốp, sơn, lắp tủ bếp, kệ tivi sát tường. Tường cần thời gian để khô sau khi tạo lớp chặn và trát lại, nên trong lịch cần một khoảng chờ trước khi sơn lớp cuối. Đây là khoảng mà chủ nhà hay muốn rút ngắn để dọn về, rồi vài tháng sau thấy sơn phồng lại và nghĩ rằng chống ẩm không hiệu quả.

Một cách dung hoà là sơn một lớp tạm loại cho hơi nước đi qua để ở được, chừa việc sơn màu hoàn thiện cho mùa khô tiếp theo khi tường đã ổn định. Đồ gỗ lớn như tủ bếp, tủ âm tường nên lắp cách tường một khe hoặc chờ tới khi tường khô hẳn. Ghi lại cao độ vết ẩm trước khi xử lý và đo lại sau vài tháng là cách đơn giản để biết lớp chặn có làm việc hay không.

Khi nâng nền nhà: đừng quên lớp chống ẩm của nền mới

Nhiều nhà cũ cải tạo kết hợp nâng nền tầng trệt. Đây là dịp tốt để làm đúng từ đầu: lớp nền mới nên có lớp chống ẩm bên dưới ngăn hơi ẩm từ đất đi lên, và lớp này phải nối được với lớp chặn ẩm chân tường, không để hở một khe ở góc giữa nền và tường.

Sai lầm thường gặp là nâng nền lên nhưng lớp chặn ẩm chân tường vẫn nằm ở cao độ cũ, giờ đã chìm dưới nền mới. Đoạn tường giữa cao độ cũ và nền mới tiếp tục hút ẩm từ lớp nền đắp, vết ẩm xuất hiện ở ngay trên nền mới vài tháng sau khi dọn về. Khi lên phương án nâng nền, hãy hỏi đội thi công lớp chặn ẩm chân tường sẽ nằm ở đâu so với cao độ hoàn thiện mới.

Phần đắp nền cũng nên dùng vật liệu ít giữ nước ở lớp trên cùng và được đầm kỹ. Đắp nền bằng xà bần tạp lẫn đất bùn, không đầm, sau một thời gian sẽ lún và giữ ẩm, làm hỏng cả công sức chống ẩm phía trên.

Câu hỏi thường gặp

Muối trắng ở chân tường là gì, có hại không?

Đó là muối hoà tan trong nước dưới đất, bị tường hút lên rồi kết tinh khi nước bay hơi ở bề mặt. Muối làm vữa bở, đẩy bong sơn và giữ ẩm. Nó là dấu hiệu của ẩm từ dưới lên kéo dài, cần xử lý nguồn ẩm chứ không chỉ cạo đi.

Ốp gạch men chân tường có chặn được ẩm không?

Thường không. Gạch men và lớp keo ốp làm hơi ẩm không thoát được ở đoạn đó, nên ẩm leo lên cao hơn mép gạch hoặc sang mặt tường kia. Muốn ốp thì nên xử lý lớp chặn ẩm và đợi tường khô trước, hoặc chọn kiểu ốp có khe thoáng.

Tạo lớp chặn ẩm xong bao lâu thì tường khô?

Tuỳ độ dày tường, lượng nước đã có trong tường và thời tiết, có thể mất nhiều tháng. Lớp chặn chỉ ngăn ẩm mới đi lên, phần ẩm cũ phải bay hơi dần. Vì vậy nên trát lại bằng vữa cho hơi ẩm thoát và chờ rồi mới sơn hoàn thiện.

Có thể tự khoan tiêm chống ẩm chân tường không?

Không nên tự làm. Khoan hàng loạt vào chân tường chịu lực của nhà cũ cần người hiểu kết cấu và có kinh nghiệm chọn khoảng cách, độ sâu, vật liệu. Làm sai có thể làm yếu tường mà lớp chặn vẫn không liên tục.

Nhà thấp hơn mặt đường có nhất thiết phải nâng nền không?

Không nhất thiết. Có thể giảm nước bằng gờ chắn cửa, rãnh thu nước, làm lại độ dốc sân và tạo lớp chặn ẩm chân tường. Nâng nền là quyết định lớn kéo theo nhiều hạng mục, nên cân nhắc khi nhà ngập thường xuyên hoặc chênh cao độ quá nhiều.

Sơn chống thấm bên trong chân tường có được không?

Với ẩm mao dẫn thì không nên quét lớp kín nước ở mặt trong, vì hơi ẩm bị chặn sẽ leo lên cao hơn và làm phồng ở chỗ khác. Nên dùng vữa và sơn cho hơi nước đi qua, kết hợp lớp chặn ẩm trong thân tường.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138