ChinhTrang.comChỉnh Trang
Cải tạo nhà có cần xin phép

Đục thông hai phòng, bỏ bớt tường trong nhà: khi nào cần xin phép

Bỏ vách ngăn nhẹ bên trong thường là sửa chữa không cần phép; đụng tường chịu lực thì phải có kỹ sư, thiết kế và hỏi về phép. Cách nhận biết và trình tự làm.

Inside an old Vietnamese tube house, a homeowner and an engineer stand between two small rooms, pointing at a dividing brick wall, soft daylight from a back window, eye level shot

Đục thông hai phòng bằng cách bỏ một vách ngăn nhẹ không gánh tải, nằm hoàn toàn bên trong nhà, thường được xem là sửa chữa bên trong không làm thay đổi kết cấu chịu lực, nên ở nhiều nơi không cần giấy phép. Nếu bức tường cần bỏ là tường chịu lực, đỡ dầm, sàn hoặc mái phía trên, thì việc đục là thay đổi kết cấu: phải có kỹ sư kết cấu khảo sát, có thiết kế thay thế và hỏi rõ thủ tục xin phép trước khi làm.

Khó khăn thật sự không nằm ở thủ tục mà ở chỗ phân biệt hai loại tường trong nhà cũ, nhất là khi không còn bản vẽ. Phần dưới đây giúp bạn hiểu vì sao một bức tường gạch trông giống hệt nhau lại có vai trò khác nhau, ai có thẩm quyền khẳng định, và những việc đi kèm khi đục tường mà nhiều chủ nhà quên tính.

Bỏ tường loại nào thì thủ tục thế nào

Cách xếp dưới đây theo nguyên lý của quy định xây dựng hiện hành. Nó chỉ cho bạn biết cần chuẩn bị tới mức nào; kết luận cho căn nhà cụ thể phải dựa vào khảo sát và câu trả lời của cơ quan có thẩm quyền ở địa phương.

Loại tường định bỏVai tròXu hướng thủ tục
Vách thạch cao, vách gỗ, vách nhẹChỉ ngăn chia không gianSửa chữa bên trong, thường không cần phép
Tường gạch mỏng xây sau, không đỡ gìNgăn chia, có thể mang đường điện nướcThường không cần phép, nhưng nên có người chuyên môn xác nhận
Tường gạch dày nằm dưới dầm hoặc sànCó thể đang gánh tảiPhải khảo sát kết cấu trước khi quyết
Tường chịu lực của nhà không có cộtGánh sàn, mái xuống móngThay đổi kết cấu, cần thiết kế thay thế và hỏi về phép
Tường panel trong nhà tập thể lắp ghépLà kết cấu chính của cả khối nhàKhông tự ý đục; phải có ý kiến cơ quan quản lý và kỹ sư

Nhìn bảng sẽ thấy câu hỏi đúng không phải "đục tường có phải xin phép không" mà là "bức tường này đang làm gì cho ngôi nhà". Trả lời được câu sau thì câu trước tự rõ.

Dấu hiệu một bức tường có thể đang chịu lực

Nhà cũ không có cột bê tông rõ ràng. Nhiều nhà cấp 4 và nhà phố xây từ mấy chục năm trước dùng tường gạch dày để gánh sàn và mái thay cho khung cột dầm. Ở kiểu nhà này, phần lớn tường dày đều có thể là tường chịu lực.

Tường nằm ngay dưới dầm hoặc dưới mép sàn tầng trên. Nếu nhìn lên trần thấy dầm chạy dọc đỉnh tường, hoặc sàn tầng trên tựa thẳng lên tường, khả năng cao bức tường đang nhận tải.

Tường dày hơn hẳn các vách khác. Tường hai mươi phân trở lên, xây cùng thời với nhà, liên kết chặt với tường ngoài thường không phải vách ngăn thêm sau.

Tường thẳng hàng với tường tầng trên hoặc tầng dưới. Tường chịu lực thường chồng thẳng lên nhau từ móng tới mái để truyền tải xuống.

Phía trên có bồn nước, bể, khu vệ sinh. Những chỗ tải tập trung thường được đỡ bằng tường hoặc dầm ngay bên dưới.

Vì sao chủ nhà không nên tự kết luận

Các dấu hiệu trên chỉ để bạn biết mà nghi ngờ, không đủ để kết luận. Nhà cũ qua nhiều đời chủ thường đã bị sửa nhiều lần: có tường trông như vách nhẹ nhưng lại đang đỡ một dầm gỗ cũ phía trên trần thạch cao; có tường dày nhưng chỉ là tường xây thêm. Thợ nề lâu năm có kinh nghiệm thật, nhưng việc tính khả năng chịu tải và phương án thay thế là việc của kỹ sư kết cấu.

Khi kỹ sư khảo sát, họ thường bóc thử lớp trát ở vài vị trí, xem liên kết tường với dầm, sàn, kiểm tra tầng trên có gì đè xuống, và nếu cần thì đề nghị khoan thăm dò hoặc kiểm định. Kết quả là một ý kiến bằng văn bản: tường nào bỏ được, tường nào bỏ được nhưng phải thay bằng dầm đỡ, tường nào tuyệt đối giữ.

Trường hợp phải thay tường bằng dầm, phương án sẽ gồm dầm mới, gối đỡ hai đầu, chống tạm trong lúc thi công và trình tự tháo dỡ. Đây là thay đổi kết cấu chịu lực theo đúng nghĩa, cần bản vẽ và cần hỏi cơ quan cấp phép về thủ tục. Không có cách nào an toàn để làm việc này theo kiểu "đục thử rồi tính".

Chi phí mời kỹ sư khảo sát thường nhỏ so với rủi ro nứt sàn, võng dầm hay sập một phần nhà. Hãy coi nó là khoản bắt buộc của mọi phương án đục tường trong nhà cũ.

Nhà cũ không có bản vẽ thì làm sao biết

Rất nhiều nhà mua lại hoặc nhà ông bà để lại không còn bản vẽ kết cấu. Trường hợp này bước đầu tiên nên là đo vẽ hiện trạng: mặt bằng từng tầng với độ dày tường, vị trí cột, dầm nhìn thấy được, hướng sàn, chiều cao. Bản vẽ hiện trạng vừa giúp kỹ sư đánh giá, vừa là thành phần quen thuộc của hồ sơ nếu sau này phải xin phép.

Bạn cũng có thể tìm lại hồ sơ ở những nơi có thể lưu: hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sở hữu nhà có sơ đồ nhà; giấy phép xây dựng cũ nếu có; hồ sơ hoàn công. Sơ đồ trên giấy chứng nhận chỉ thể hiện kích thước tổng, không có kết cấu, nhưng cho biết nhà đã từng được ghi nhận thế nào.

Hỏi chuyện chủ cũ hoặc người lớn trong nhà cũng có ích: nhà xây năm nào, ai xây, tầng trên làm sau hay làm cùng, đã từng đục chỗ nào. Những mẩu thông tin này giúp kỹ sư khoanh vùng nhanh.

Với nhà phố nhiều tầng đã cơi nới qua các thời kỳ, đừng ngạc nhiên nếu kỹ sư đề nghị kiểm định chất lượng trước khi đụng tới bất kỳ bức tường nào. Nhà đã được cộng tải nhiều lần thì biên an toàn còn lại thường mỏng hơn bạn nghĩ.

Đục tường trong căn hộ chung cư, nhà tập thể: thêm một tầng xin ý kiến

Ở nhà riêng lẻ, bạn chỉ phải lo kết cấu nhà mình và hàng xóm sát vách. Ở căn hộ, mọi bức tường đều liên quan tới cả khối nhà, nên cần thêm những bước sau.

  • Đọc quy chế, nội quy quản lý sử dụng nhà chung cư nơi bạn ở; thường có điều khoản về việc sửa chữa, cải tạo bên trong căn hộ và việc phải báo trước.
  • Báo và xin ý kiến ban quản lý, ban quản trị trước khi thi công; nhiều nơi yêu cầu nộp phương án, cam kết và đăng ký giờ làm.
  • Không đụng tới tường, vách thuộc kết cấu chung, tường bao ngoài, cột, dầm; tường giữa hai căn hộ thường là phần sở hữu chung hoặc ảnh hưởng tới căn bên cạnh.
  • Với nhà tập thể lắp ghép tấm lớn, tường panel chính là bộ khung của cả nhà; không tự ý cắt, khoét.
  • Đường ống đứng, hộp kỹ thuật đi xuyên các tầng là phần chung, không được đục bỏ để lấy thêm diện tích.

Nếu khu tập thể cũ không còn ban quản trị, hãy hỏi tổ dân phố và UBND phường về nơi tiếp nhận ý kiến. Bài riêng về cải tạo căn hộ tập thể cũ trên Chỉnh Trang đi kỹ hơn phần này.

Trình tự từ lúc có ý định tới lúc thợ cầm búa

Dù bức tường của bạn rơi vào loại nào, đi theo thứ tự dưới đây giúp tránh cả rủi ro kết cấu lẫn rắc rối thủ tục. Mỗi bước có lý do riêng, đừng đảo thứ tự cho nhanh.

  1. Viết ra mục đích cụ thể. Muốn thông phòng khách với phòng ăn cho thoáng, hay muốn gộp hai phòng ngủ nhỏ thành một. Mục đích rõ thì kỹ sư mới đề xuất được phương án ít đụng kết cấu nhất, có khi chỉ cần mở một ô cửa rộng thay vì bỏ cả bức tường.
  2. Đo vẽ hiện trạng tầng có bức tường và tầng ngay trên nó. Ghi độ dày tường, vị trí dầm nhìn thấy, những gì đặt phía trên.
  3. Mời kỹ sư kết cấu khảo sát và xin ý kiến bằng văn bản: tường này giữ, bỏ được, hay bỏ được với điều kiện thay bằng dầm.
  4. Hỏi UBND xã, phường về thủ tục với đúng phương án kỹ sư đề xuất; nếu phải xin phép thì chuẩn bị hồ sơ trước khi khởi công.
  5. Chốt với thợ trình tự tháo dỡ và chống tạm, nêu rõ ai chịu trách nhiệm nếu có hư hại sang phần khác của nhà.
  6. Chụp ảnh trước, trong và sau khi đục, giữ lại ý kiến của kỹ sư cùng giấy tờ thủ tục trong một bìa hồ sơ của ngôi nhà.

Với vách nhẹ rõ ràng, các bước ba và bốn có thể rất ngắn, chỉ là một lần hỏi và một câu trả lời. Với tường nghi chịu lực, đây là phần chiếm nhiều thời gian nhất nhưng cũng là phần đáng làm nhất.

Những việc đi kèm khi đục tường mà chủ nhà hay quên

Điện nước âm trong tường. Tường cũ thường mang dây điện, ống nước đi ngầm mà không ai nhớ đường. Trước khi đục cần ngắt điện khu vực, dò đường dây, và tính phương án đi lại điện nước sau khi bỏ tường.

Sàn và trần chỗ chân tường. Bỏ tường xong sẽ lộ một vệt sàn không có gạch, trần có vết. Phần hoàn thiện này phải nằm trong dự trù, không để phát sinh.

Bụi, ồn và giờ giấc. Đục tường gạch rất ồn và nhiều bụi. Nên che kín đồ đạc, báo hàng xóm, và làm trong khung giờ địa phương cho phép, nhất là ở hẻm nhỏ và chung cư.

Xà bần. Một bức tường gạch tạo ra lượng xà bần đáng kể. Cần chỗ tập kết, xe chở đi đúng nơi, không đổ ra hẻm hay vỉa hè.

Chống tạm. Với tường có nghi ngờ chịu lực, kỹ sư thường yêu cầu chống tạm trước khi tháo. Thiếu bước này là thiếu an toàn, dù phương án cuối cùng đúng.

Câu hỏi thường gặp

Phá vách ngăn trong nhà có phải xin giấy phép xây dựng không?

Vách ngăn nhẹ, không gánh tải, nằm hoàn toàn bên trong nhà riêng lẻ thường được xem là sửa chữa bên trong không thay đổi kết cấu chịu lực, nên ở nhiều nơi không cần phép. Vẫn nên hỏi UBND xã, phường nếu chưa chắc và tra văn bản hiện hành.

Làm sao biết tường trong nhà là tường chịu lực?

Tường dày, nằm dưới dầm hoặc sàn tầng trên, thẳng hàng với tường các tầng khác, ở nhà không có cột bê tông thường có khả năng chịu lực. Tuy vậy chỉ kỹ sư kết cấu khảo sát mới khẳng định được, chủ nhà và thợ không nên tự kết luận.

Muốn bỏ tường chịu lực thì có cách nào không?

Có thể thay tường bằng dầm đỡ hoặc khung mới nếu kỹ sư kết cấu tính toán và lập thiết kế, có chống tạm khi thi công. Đây là thay đổi kết cấu chịu lực nên cần hỏi rõ thủ tục xin phép trước khi làm.

Đục thông hai phòng trong căn hộ chung cư cần xin ý kiến ai?

Cần đọc nội quy nhà chung cư và báo, xin ý kiến ban quản lý hoặc ban quản trị trước khi thi công. Tường kết cấu, tường bao và tường giữa hai căn hộ thường không được tự ý đục.

Nhà cũ không có bản vẽ thì có đục tường được không?

Được, nhưng nên đo vẽ hiện trạng và mời kỹ sư kết cấu khảo sát trước. Bản vẽ hiện trạng giúp đánh giá chính xác hơn và cũng là thành phần cần có nếu sau này phải làm hồ sơ xin phép.

Đục tường làm nứt nhà hàng xóm thì xử lý thế nào?

Nên dừng thi công, chụp ảnh vết nứt có ngày giờ, mời kỹ sư đánh giá và nói chuyện với nhà bên về phương án sửa. Nếu hai bên không thống nhất được trách nhiệm bồi thường, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138