ChinhTrang.comChỉnh Trang
Điện nước, bếp và nhà vệ sinh khi cải tạo

Dời nhà vệ sinh sang vị trí khác khi cải tạo: ống thoát, độ dốc, bể phốt

Dời nhà vệ sinh khi cải tạo nhà cũ được hay không phụ thuộc đường ống thoát có đủ độ dốc tới ống đứng, bể phốt hay không. Cách tính, các phương án và lỗi hay gặp.

Workers chisel a long shallow trench across an old tiled ground floor to lay a grey drain pipe toward the rear of a narrow Vietnamese townhouse, view from doorway

Dời nhà vệ sinh sang vị trí mới khi cải tạo làm được, nhưng điều kiện quyết định là đường ống thoát từ bồn cầu mới phải đi tới ống đứng hoặc bể phốt với độ dốc đủ, quãng ngắn, ít khúc cua. Vị trí càng xa ống đứng, nền càng phải nâng cao để lấy dốc. Khi không lấy đủ dốc, các phương án còn lại là đi ống dưới sàn qua trần tầng dưới, nâng cả khu sàn, hoặc dùng máy bơm nghiền, mỗi cách có cái giá riêng.

Nhà phố cũ thường để nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang hay sát vách sau, bể phốt nằm ngay dưới. Khi chia lại phòng, chủ nhà muốn đưa nhà vệ sinh lên giữa nhà hay ra phía trước. Phần dưới giúp tính trước điều gì sẽ xảy ra với nền, trần và bể phốt, để quyết định có đáng dời hay không. Phần tính tải trọng sàn, đục dầm cần kỹ sư kết cấu.

Vì sao dời nhà vệ sinh khó hơn dời một phòng ngủ

Phòng ngủ dời đi chỉ cần điện và cửa. Nhà vệ sinh mang theo ba đường ống: ống thoát phân từ bồn cầu, ống thoát nước rửa từ lavabo, sàn tắm, và ống thông hơi. Ống thoát phân có đường kính lớn, phải đi dốc liên tục, không được võng, không nên có góc gấp, vì chất thải đặc chỉ trôi được nhờ trọng lực.

Mỗi mét ống đi ngang cần một phần chiều cao để lấy dốc. Với một nhà phố cũ trần thấp, đi thêm vài mét ống ngang có thể buộc nền nhà vệ sinh mới cao hơn nền nhà xung quanh một hai bậc, hoặc buộc ống phải xuyên qua dầm, điều không được làm tuỳ tiện. Đó là lý do người làm nghề luôn hỏi trước tiên: ống đứng và bể phốt nằm đâu.

Ngoài kỹ thuật, nhà vệ sinh mới còn kéo theo chống thấm toàn bộ sàn khu mới, thông gió, cấp nước, điện có chống giật. Chi phí dời thường lớn hơn chủ nhà hình dung, nên cân nhắc giữ vị trí cũ và chỉ làm mới bên trong nếu mục đích chỉ là cho đẹp hơn.

Độ dốc và khoảng cách: con số để hình dung

Bảng dưới chỉ để chủ nhà hình dung chiều cao cần thêm; độ dốc thực tế do thợ nước chọn theo đường kính ống và tiêu chuẩn hiện hành. Ví dụ giả định lấy độ dốc khoảng hai phần trăm cho ống thoát phân, tức mỗi mét đi ngang hạ khoảng hai phân.

Quãng ống ngang tới ống đứngChiều cao hạ thêm (ví dụ)Ảnh hưởng thường gặp
Dưới một métKhoảng hai phân cộng chiều cao co nốiGần như không phải nâng nền
Khoảng hai tới ba métKhoảng bốn tới sáu phân cộng co nốiCó thể phải nâng nền nhà vệ sinh hoặc hạ trần tầng dưới
Khoảng bốn tới sáu métKhoảng tám tới mười hai phân cộng co nốiNâng nền rõ rệt, dễ phải làm bậc vào nhà vệ sinh
Trên sáu mét hoặc phải vòng qua dầmLớn, kèm nhiều coCân nhắc ống đứng mới hoặc phương án khác

Con số trên chưa tính độ dày lớp chống thấm, lớp vữa, gạch lát và chiều cao của chính phụ kiện nối bồn cầu. Thợ khảo sát sẽ đo cao độ thực tế từ mặt sàn tới đáy dầm, tới miệng ống đứng để ra con số chính xác cho nhà bạn.

Các phương án khi vị trí mới xa ống đứng

Làm ống đứng mới gần vị trí nhà vệ sinh mới. Đi ống thẳng đứng xuống tầng trệt rồi ra bể phốt hoặc đường cống. Đây thường là phương án sạch nhất về kỹ thuật, nhưng phải tạo hộp kỹ thuật xuyên tầng và xuyên sàn, cần kỹ sư xem vị trí khoan sàn không trúng dầm.

Đi ống dưới sàn, giấu trong trần tầng dưới. Ống thoát của nhà vệ sinh tầng hai đi dưới sàn bê tông, che bằng trần giả ở tầng một. Tầng dưới mất một ít chiều cao trần ở khu đó, đổi lại sàn nhà vệ sinh bằng phẳng.

Nâng nền khu nhà vệ sinh. Phổ biến nhất ở nhà phố cũ. Nâng nền bằng vật liệu nhẹ để giảm tải lên sàn, tạo một bậc vào. Nhược điểm là bậc vướng với người già, và tải trọng tăng phải được kỹ sư xem.

Dùng máy bơm nghiền. Bồn cầu xả vào thiết bị nghiền và bơm lên qua ống nhỏ, đi được xa và lên dốc. Phù hợp khi mọi cách khác không khả thi; cần nguồn điện riêng, có tiếng ồn, phải bảo trì, và mất điện thì không dùng được.

Giữ vị trí cũ, đổi bố trí bên trong. Đôi khi chỉ cần xoay bồn cầu, đổi hướng cửa, mở rộng sang phòng bên cạnh vẫn giữ nguyên ống đứng là đủ đáp ứng nhu cầu.

Bể phốt và đường ra cống khi dời nhà vệ sinh

Nhà vệ sinh tầng trệt dời đi xa thì đường ống từ bồn cầu tới bể phốt dài thêm, có thể phải đi dưới nền nhà. Cần biết chính xác bể phốt cũ nằm đâu, nắp thăm ở đâu, ống ra cống chạy hướng nào. Nhà cũ nhiều khi không ai nhớ, phải đục thăm hoặc lần theo ống.

Nếu vị trí mới nằm phía bên kia nhà so với bể phốt cũ, có hai hướng: kéo ống dài về bể cũ với độ dốc đủ, hoặc làm bể phốt mới gần vị trí mới. Làm bể mới tốn đào móng, phải tránh móng nhà và móng nhà bên, và bể cũ phải được hút sạch, xử lý, lấp đúng cách chứ không bỏ mặc.

Một nguyên tắc nhiều thợ áp dụng là tách nước rửa, nước tắm khỏi ống thoát phân, cho nước rửa đi thẳng ra cống thay vì vào bể phốt, để bể phốt không đầy nhanh và vi sinh trong bể làm việc ổn hơn. Khi dời nhà vệ sinh, đây là dịp sắp lại cho đúng. Việc đấu nối ra cống chung của khu phố có thể cần hỏi tổ dân phố hoặc đơn vị quản lý thoát nước ở địa phương.

Ống thông hơi và chống mùi: phần hay bị bỏ quên

Nhà vệ sinh mới hôi mùi thường không phải do bồn cầu mà do thiếu thông hơi hoặc thiếu bẫy nước. Khi dời vị trí, kiểm tra các điểm sau với thợ.

  • Ống thoát phân có ống thông hơi đi lên tới mái hoặc ra ngoài trời, không cụt trong trần.
  • Bể phốt có ống thông hơi riêng, đầu ống cao và xa cửa sổ.
  • Thoát sàn, lavabo, sàn tắm có bẫy nước để chặn mùi từ đường ống bay ngược lên.
  • Không đấu ống thoát sàn vào ống thoát phân ngay sát bồn cầu, tránh hiện tượng xả bồn cầu là sục bẫy nước ở sàn.
  • Có quạt hút hoặc cửa sổ thông gió, nhất là khi nhà vệ sinh mới nằm giữa nhà không giáp tường ngoài.

Thông hơi đúng giúp ống thoát chảy êm, không ọc ạch, không hút cạn nước trong bẫy. Đây là phần rẻ nhất mà nhiều công trình lại làm ẩu nhất.

Ở nhà phố cũ, đầu ống thông hơi hay bị thợ cắt cụt dưới mái tôn hoặc nhét trong trần thạch cao cho gọn. Khi đó mùi không thoát ra ngoài mà toả vào trần, rồi lan xuống phòng qua khe đèn âm trần. Nếu nhà vệ sinh mới nằm xa trục thông hơi cũ, cần đi một ống thông hơi riêng lên mái, đầu ống có chụp chắn mưa và cao hơn mặt sân thượng một khoảng hợp lý để mùi không quẩn ở chỗ người hay đứng phơi đồ.

Kiểm tra trước khi lát gạch và đóng trần

Sau khi đi ống thoát mới, cần thử chảy bằng cách đổ nhiều nước vào từng đầu thoát và quan sát ống không rò ở mối nối, nước chảy đi nhanh, không đọng. Ống chôn trong lớp nâng nền phải được thử trước khi đổ lấp. Ống đi dưới trần tầng dưới thử trước khi đóng trần, để mắt thấy từng mối.

Tiếp theo là chống thấm toàn bộ sàn khu nhà vệ sinh mới, quét lên chân tường, đặc biệt kỹ quanh cổ ống xuyên sàn. Ngâm nước thử một đến hai ngày, kiểm tra trần tầng dưới không thấm rồi mới lát gạch. Bài riêng về thêm nhà vệ sinh trên lầu trên Chỉnh Trang đi sâu phần chống thấm sàn và cổ ống.

Cuối cùng chụp ảnh toàn bộ tuyến ống thoát có thước đo, ghi vào sơ đồ nhà. Sau này nếu tắc ở đoạn nào, người sửa biết đục đúng một chỗ thay vì bóc cả nền.

Khi nào nên giữ nguyên vị trí nhà vệ sinh cũ

Có những trường hợp chủ nhà nên dừng ý định dời dù đã thích phương án mới. Thứ nhất là khi vị trí mới nằm ngay trên phòng ngủ, phòng thờ hay bếp của tầng dưới, mà ống buộc phải đi dưới sàn: mọi sự cố rò rỉ sau này đều nhỏ xuống đúng chỗ gia đình ít muốn nhất. Thứ hai là khi sàn cũ đã yếu, võng, hoặc có thép lộ gỉ; thêm lớp nâng nền và nước ở đó là chồng thêm tải lên một kết cấu đang có vấn đề, cần kỹ sư đánh giá trước khi bàn tiếp.

Thứ ba là khi chiều cao trần tầng dưới đã thấp, phương án đi ống trong trần giả sẽ làm phòng dưới bí bách. Thứ tư là khi ngân sách đợt cải tạo đã căng: dời nhà vệ sinh kéo theo một chuỗi việc từ ống, chống thấm, điện, thông gió tới hoàn thiện, phát sinh rất dễ vượt dự trù.

Trong các trường hợp đó, giải pháp thường hiệu quả hơn là giữ vị trí ống đứng, mở rộng nhà vệ sinh cũ sang bên cạnh, đổi hướng cửa, thay thiết bị gọn hơn, thêm cửa sổ hoặc quạt hút. Nếu nhu cầu thật là thêm một nhà vệ sinh cho tầng trên, có thể làm nhà vệ sinh mới thẳng phía trên nhà vệ sinh cũ để dùng chung trục ống, cách này ít rủi ro hơn nhiều so với đưa ra giữa nhà.

Câu hỏi thường gặp

Có được dời nhà vệ sinh lên giữa nhà không?

Được, nếu đường ống thoát đi được tới ống đứng hoặc bể phốt với độ dốc đủ, và có cách thông gió cho nhà vệ sinh không giáp tường ngoài. Cần thợ đo cao độ thực tế và kỹ sư xem nếu phải khoan sàn hay nâng nền nhiều.

Nâng nền nhà vệ sinh bao nhiêu là đủ?

Phụ thuộc chiều dài ống ngang, đường kính ống, độ dốc thợ chọn và độ dày các lớp hoàn thiện. Thợ sẽ đo từ vị trí bồn cầu mới tới miệng ống đứng để tính. Nên dùng vật liệu nhẹ để giảm tải lên sàn cũ.

Máy bơm nghiền cho bồn cầu có nên dùng không?

Chỉ nên là phương án cuối khi không lấy được dốc bằng cách khác. Thiết bị cần điện riêng, có tiếng ồn, phải bảo trì và không dùng được khi mất điện. Nếu dùng, nên có thêm một nhà vệ sinh thoát tự chảy trong nhà.

Dời nhà vệ sinh có phải làm bể phốt mới không?

Không bắt buộc. Nếu kéo được ống về bể cũ với độ dốc đủ thì giữ bể cũ. Chỉ khi quá xa, bể cũ nứt rò hoặc quá nhỏ mới cân nhắc làm bể mới, và bể cũ phải hút sạch, xử lý đúng cách.

Vì sao nhà vệ sinh mới làm xong lại có mùi hôi?

Thường do thiếu ống thông hơi, ống thông hơi cụt trong trần, hoặc thoát sàn không có bẫy nước. Cũng có thể do mối nối ống thoát chưa kín. Cần thợ kiểm tra lại từng điểm thay vì chỉ thay nắp thoát sàn.

Dời nhà vệ sinh có cần xin phép không?

Nếu chỉ thay đổi bên trong, không đụng kết cấu chịu lực thì thường không cần phép. Nếu phải khoan sàn, cắt dầm hay thay đổi kết cấu thì cần hỏi UBND xã, phường và tra văn bản hiện hành trước khi làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138