ChinhTrang.comChỉnh Trang
Cải tạo nhà có cần xin phép

Đổi mặt tiền nhà phố cũ: sơn, ốp, làm mái che, thay cửa có cần xin phép

Sơn lại, thay cửa cùng ô thường là sửa chữa; ốp mặt tiền, làm mái che vươn ra vỉa hè hay mở rộng ô cửa trên phố có quy chế kiến trúc thì nên hỏi về phép trước.

Painters on a bamboo scaffold refresh the faded facade of a narrow three storey Vietnamese shophouse, a new metal awning frame below, late afternoon sun, view from across the street

Sơn lại mặt tiền đúng tông cũ, thay cửa cùng kích thước ô cửa, sửa ban công bị bong tróc thường được xem là sửa chữa, ở nhiều nơi không cần giấy phép. Những việc làm đổi hẳn kiến trúc mặt ngoài như ốp toàn bộ mặt tiền, làm khung lam, mở rộng hoặc xây bít ô cửa, làm mái che vươn ra vỉa hè thì nên hỏi trước, vì nhà giáp đường có quy chế quản lý kiến trúc có thể phải xin phép, còn phần nhô ra vỉa hè có giới hạn riêng.

Mặt tiền là phần duy nhất của nhà bạn mà cả phố nhìn thấy, nên nó chịu nhiều ràng buộc hơn phần bên trong. Bài này đi qua từng hạng mục hay làm khi chỉnh trang mặt tiền nhà phố cũ, giải thích nguyên lý phía sau và chỉ ra chỗ cần một câu hỏi với UBND xã, phường trước khi dựng giàn.

Từng hạng mục mặt tiền và mức cần hỏi

Bảng dưới đây xếp theo mức độ thay đổi kiến trúc mặt ngoài và mức độ đụng tới không gian công cộng. Đây là định hướng theo nguyên lý, không thay cho câu trả lời của cơ quan có thẩm quyền ở nơi bạn ở.

Hạng mụcThay đổi gìMức cần hỏi
Sơn lại, giữ tông màu tương tựBề mặtThấp; khu phố cổ có thể quy định màu
Đổi hẳn màu sơn, màu nổiHình ảnh mặt ngoàiTrung bình ở tuyến có quy chế kiến trúc
Thay cửa cùng ô, cùng kích thướcBộ phận hoàn thiệnThấp
Mở rộng ô cửa, xây bít ô cửa, đổi vị tríKiến trúc mặt ngoài, có khi kết cấuCao; nên hỏi và có kỹ sư
Ốp đá, ốp tấm toàn mặt tiền, làm lamKiến trúc mặt ngoài, thêm tải treoCao ở tuyến có quy chế; cần tính an toàn
Mái che, mái hiên vươn ra vỉa hèPhần nhô ra không gian công cộngCao; có giới hạn chiều cao, độ vươn
Quây kín ban công thành phòngDiện tích sử dụng, mặt ngoàiCao; dễ bị xem là cơi nới

Cột cuối không có nghĩa là bị cấm. "Cao" chỉ có nghĩa là bạn nên có câu trả lời bằng lời hoặc bằng văn bản từ nơi tiếp nhận hồ sơ trước khi thợ bắt đầu.

Nguyên lý "kiến trúc mặt ngoài" và tuyến phố có quy chế

Theo nguyên lý của Luật Xây dựng và văn bản hướng dẫn, việc sửa chữa, cải tạo làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài nhưng không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc thường thuộc diện được miễn giấy phép. Đảo lại, nếu nhà bạn nằm trên tuyến đường, khu vực mà địa phương đã ban hành quy chế quản lý kiến trúc, thì những thay đổi mặt ngoài có thể cần phép và phải theo quy chế đó.

Quy chế quản lý kiến trúc do địa phương ban hành theo Luật Kiến trúc, thường quy định cho từng khu, từng tuyến: chiều cao, khoảng lùi, màu sắc chủ đạo, vật liệu, hình thức mái, ban công, mái hiên. Ở đô thị lớn, các tuyến phố chính, khu trung tâm, khu phố cổ hay khu đô thị mới đều có thể nằm trong phạm vi.

Cách biết nhà mình có thuộc phạm vi không: hỏi bộ phận tiếp nhận hồ sơ của UBND xã, phường, hoặc tra quy chế đã công bố trên cổng thông tin của tỉnh, thành phố, Sở Xây dựng. Khi hỏi, nói rõ địa chỉ và mô tả việc định làm, không hỏi chung chung "sửa mặt tiền có cần xin phép không".

Với nhà trong hẻm nhỏ, không thuộc tuyến có quy chế, mức ràng buộc thấp hơn nhiều. Nhưng các giới hạn về phần nhô ra, an toàn và quan hệ với nhà bên cạnh thì vẫn áp dụng như ở mặt đường.

Mái che, mái hiên, ô văng vươn ra vỉa hè

Vì sao chặt hơn các hạng mục khác. Mái che vươn ra ngoài ranh đất là chiếm không gian phía trên vỉa hè, vốn là phần công cộng. Quy chuẩn quy hoạch, xây dựng hiện hành có quy định về độ cao tối thiểu tính từ mặt vỉa hè và độ vươn tối đa, thường gắn với bề rộng vỉa hè và lộ giới.

Mái hiên di động và mái cố định. Mái bạt kéo, mái xếp thu gọn được thường được nhìn khác với mái tôn, mái kính hàn cố định vào tường. Nhưng ngay cả mái di động cũng không được buông thấp gây vướng người đi bộ.

Chân cột chống trên vỉa hè. Dựng cột chống xuống vỉa hè để đỡ mái là chiếm đất công, rất dễ bị yêu cầu tháo dỡ.

Nước mưa và an toàn. Mái che phải có máng thu nước, không đổ nước thẳng xuống đầu người đi đường, khung phải đủ chắc để chịu gió bão.

Cách làm đúng. Đo bề rộng vỉa hè, hỏi giới hạn độ vươn và chiều cao áp dụng ở tuyến của bạn, chọn mái thu gọn được nếu có thể, không dựng cột xuống vỉa hè.

Ốp đá, ốp tấm, khung lam mặt tiền: chuyện an toàn trước chuyện đẹp

Ốp mặt tiền là cách nhanh nhất để nhà phố cũ trông như mới. Nhưng mỗi mét vuông đá, gạch, tấm ốp là một khối nặng treo trên tường cũ, lơ lửng trên đầu người đi đường. Nhiều sự cố mảng ốp rơi xuống vỉa hè xuất phát từ chỗ dán thẳng lên lớp vữa trát cũ đã bong, hoặc khung đỡ bắt vào tường gạch rỗng không đủ chắc.

Trước khi ốp, cần kiểm tra lớp trát cũ: gõ thử nghe tiếng bộp là đã rỗng, phải đục bỏ, trát lại. Với vật liệu nặng, khung treo phải được tính, có neo vào kết cấu chắc như dầm, cột, không chỉ vào tường gạch. Khung lam, khung trang trí bằng thép phải chống gỉ, có chỗ thoát nước, không để nước đọng làm mục chân khung.

Ốp kín toàn mặt tiền còn có thể bít các ô thông gió, ô cửa phụ, làm nhà bí hơn. Nếu nhà có ban công, lan can, việc ốp hay bọc lại phải giữ đủ chiều cao, độ chắc của lan can.

Về thủ tục, ốp toàn bộ mặt tiền là thay đổi kiến trúc mặt ngoài rõ ràng. Ở tuyến có quy chế, vật liệu và màu ốp có thể bị giới hạn. Vì vậy phác thảo, mẫu vật liệu và ý kiến của người có chuyên môn về khung treo nên có trước khi đi hỏi.

Thay cửa cuốn, cửa xếp, mở rộng ô cửa tầng trệt

Thay cửa cùng ô. Cửa sắt cũ thay bằng cửa cuốn, cửa nhôm kính trong đúng ô cửa cũ thường chỉ là thay bộ phận hoàn thiện, ít khi phải xin phép.

Mở rộng ô cửa tầng trệt để kinh doanh. Muốn tháo bỏ mảng tường hai bên để mở hết mặt tiền là đụng tới tường, cột chịu lực của mặt tiền, đồng thời đổi kiến trúc mặt ngoài. Đây là việc cần kỹ sư kết cấu và thường cần hỏi về phép.

Xây bít ô cửa. Bít bớt ô cửa trên tầng làm đổi mặt ngoài và có thể ảnh hưởng thông gió, thoát nạn. Ở tuyến có quy chế, cũng nên hỏi.

Đổi chiều mở cửa. Cánh cửa mở ra ngoài không được quét ra vỉa hè gây vướng; cửa cuốn, cửa kéo tiện hơn ở mặt đường.

Bậc tam cấp, dốc dắt xe. Xây bậc, dốc lấn ra vỉa hè là chiếm đất công; thường phải lùi vào trong ranh đất nhà mình.

Trình tự chỉnh trang mặt tiền cho gọn thủ tục

Thứ tự dưới đây giúp bạn có câu trả lời về thủ tục trước khi đặt cọc cho thợ và vật liệu.

  1. Chụp ảnh mặt tiền hiện trạng chính diện và hai góc, kèm ảnh vỉa hè trước nhà.
  2. Phác thảo phương án: hạng mục nào sơn, ốp, thay, mở rộng; mái che vươn bao nhiêu, cao bao nhiêu.
  3. Hỏi xem nhà có thuộc tuyến có quy chế quản lý kiến trúc không, và với phương án đó có phải xin phép không.
  4. Mời kỹ sư nếu có mở rộng, bít ô cửa, ốp vật liệu nặng hoặc khung treo lớn.
  5. Làm hồ sơ xin phép nếu thuộc diện phải xin, chờ có giấy phép mới dựng giàn.
  6. Đăng ký với địa phương việc dựng giàn, che chắn trên vỉa hè nếu cần, báo hàng xóm hai bên.

Dựng giàn giáo, che lưới ra vỉa hè trong thời gian thi công cũng chiếm không gian công cộng. Nhiều nơi yêu cầu che chắn đúng cách để không rơi vật liệu xuống người đi đường; đây là trách nhiệm của chủ nhà cùng thợ, không chỉ của thợ.

Ví dụ giả định: hai mặt tiền trên cùng một dãy phố

Hai căn nhà phố cũ liền kề trên một tuyến đường có quy chế quản lý kiến trúc, cùng xây từ nhiều chục năm trước, mặt tiền đều đã bong tróc, cửa sắt gỉ. Chủ căn thứ nhất muốn sơn lại màu kem gần với màu cũ, thay cửa sắt bằng cửa cuốn trong đúng ô cửa, sửa lan can ban công. Khi hỏi phường, họ được biết những việc này là sửa chữa, không phải xin phép; chỉ cần đăng ký dựng giàn và che chắn đúng cách vì giàn chiếm một phần vỉa hè trong mấy ngày.

Chủ căn thứ hai muốn làm mặt tiền thật nổi bật để mở cửa hàng: ốp tấm kim loại màu đậm toàn bộ mặt tiền, tháo hai mảng tường hai bên để mở hết tầng trệt, làm mái che vươn rộng ra vỉa hè có hai cột chống. Khi hỏi, họ được giải thích rằng tuyến này quy định màu sắc chủ đạo và vật liệu mặt ngoài, việc mở hết tầng trệt đụng tới kết cấu, còn cột chống trên vỉa hè là chiếm đất công.

Chủ căn thứ hai không bỏ ý định, mà điều chỉnh: chọn màu ốp nằm trong dải màu cho phép, chỉ ốp phần tầng trệt, mời kỹ sư tính phương án mở rộng ô cửa có dầm đỡ, đổi mái che thành loại thu gọn được không có cột. Hồ sơ xin phép được lập theo phương án mới.

Hai cách tiếp cận cùng đạt mục đích làm mới mặt tiền. Khác biệt nằm ở chỗ căn thứ hai đi hỏi trước khi đặt hàng vật liệu, nên chỉ mất thời gian sửa bản vẽ chứ không mất tiền tháo dỡ.

Câu hỏi thường gặp

Sơn lại mặt tiền nhà có phải xin phép không?

Sơn lại giữ tông màu tương tự thường là sửa chữa, không cần phép. Ở khu phố cổ hoặc tuyến có quy chế quản lý kiến trúc, màu sắc mặt ngoài có thể bị quy định, nên hỏi UBND xã, phường trước khi đổi hẳn màu.

Làm mái che trước nhà vươn ra vỉa hè có được không?

Phần nhô ra phía trên vỉa hè bị giới hạn về chiều cao tối thiểu và độ vươn tối đa theo quy chuẩn hiện hành, thường gắn với bề rộng vỉa hè. Không dựng cột chống xuống vỉa hè và nên hỏi giới hạn áp dụng ở tuyến của bạn.

Ốp đá mặt tiền nhà cũ cần lưu ý gì?

Kiểm tra và làm lại lớp trát cũ bị rỗng, tính khung treo neo vào kết cấu chắc với vật liệu nặng, chống gỉ khung. Ở tuyến có quy chế kiến trúc, vật liệu và màu ốp có thể bị giới hạn nên cần hỏi trước.

Mở rộng cửa tầng trệt để kinh doanh có phải xin phép không?

Mở rộng ô cửa thường đụng tới tường, cột chịu lực của mặt tiền và đổi kiến trúc mặt ngoài, nên cần kỹ sư kết cấu và hỏi về phép. Không nên tự tháo mảng tường hai bên cửa.

Thay cửa sắt cũ bằng cửa cuốn có cần giấy phép không?

Thay cửa trong đúng ô cửa cũ, cùng kích thước thường chỉ là thay bộ phận hoàn thiện, ít khi phải xin phép. Chỉ cần lưu ý cánh cửa và hộp cuốn không nhô ra vỉa hè quá mức cho phép.

Quây kín ban công mặt tiền thành phòng có được không?

Quây kín ban công làm tăng diện tích sử dụng và đổi mặt ngoài, dễ bị xem là cơi nới. Ở nhiều tuyến phố việc này bị hạn chế, nên hỏi trước và tra quy chế kiến trúc hiện hành của địa phương.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138