ChinhTrang.comChỉnh Trang
Dự trù chi phí cải tạo theo m²

Sửa nhà theo từng đợt hay làm một lần: so chi phí, thời gian và phiền hà

Làm một lần tốn tiền một cục nhưng gọn; chia đợt nhẹ túi nhưng dễ đục lại và kéo dài. Cách so hai hướng và chia đợt sao cho đợt sau không phá việc đợt trước.

Family living room of an old Da Lat house half renovated, one wall freshly painted pale and the other still stained, furniture covered with plastic sheets, soft overcast light

Làm một lần thường rẻ hơn về tổng tiền và gọn hơn về thời gian, vì chỉ phá một lần, dọn một lần, huy động thợ một lần; chia từng đợt thì nhẹ túi mỗi lần nhưng dễ phải đục lại chỗ đã làm và cả nhà sống trong công trình lâu hơn. Chia đợt vẫn là lựa chọn đúng cho nhiều gia đình, miễn là chia theo tầng việc chứ không chia theo phòng một cách ngẫu nhiên.

Bài này so hai hướng trên ba mặt chủ nhà quan tâm nhất: tiền, thời gian và phiền hà khi sống chung với công trình. Sau đó là cách chia đợt hợp lý, những việc nhất định phải làm chung trong một đợt, và vài tình huống mà chia đợt hay làm một lần rõ ràng hơn bên kia.

So nhanh hai hướng

Bảng so dưới đây mang tính tổng quát; căn nhà cụ thể có thể lệch tuỳ hiện trạng và cách tổ chức thi công:

Mặt soLàm một lầnChia nhiều đợt
Tổng tiềnThường thấp hơn: phá, dọn, che chắn, huy động thợ một lầnThường cao hơn: lặp lại chi phí cố định, dễ đục lại
Tiền cần có ngayLớn, phải có đủ hoặc gần đủNhỏ hơn, trải theo thời gian
Thời gian tổngNgắn hơn, liền mạchKéo dài, có khoảng nghỉ giữa các đợt
Ở trong nhàThường phải dọn đi ở tạmCó thể ở lại, sống chung với bụi ồn nhiều lần
Đồng bộDễ đồng bộ vật tư, màu, chất lượngĐợt sau khó khớp với đợt trước
Rủi ro tài chínhThiếu tiền giữa chừng là kẹt toDễ điều chỉnh, dừng sau một đợt được

Không bên nào thắng tuyệt đối. Câu hỏi đúng không phải "cách nào rẻ hơn" mà là "với số tiền mình có và hiện trạng nhà mình, cách nào ít lãng phí hơn".

Vì sao chia đợt thường tốn tổng tiền hơn

Mỗi đợt thi công có một phần chi phí cố định không phụ thuộc khối lượng: huy động thợ, chở dụng cụ, dựng giàn giáo, che chắn, dọn dẹp cuối đợt, xin phép hay báo tổ dân phố. Làm ba đợt là trả phần đó ba lần. Đợt nhỏ thì phần cố định chiếm tỉ lệ lớn hơn trên mỗi đồng chi.

Khoản lãng phí lớn hơn là đục lại. Phòng khách làm xong đẹp đẽ ở đợt một, đến đợt hai đi lại dây điện cho tầng trên thì phải đục tường phòng khách để kéo dây lên. Nhà vệ sinh tầng hai sửa ở đợt hai, chống thấm không kỹ, nước thấm xuống trần thạch cao vừa làm ở đợt một. Mỗi lần như vậy là trả tiền hai lần cho một chỗ.

Ngoài ra, giá vật tư và công thợ thay đổi theo thời gian, loại gạch đợt một dùng có khi đợt sau không còn bán. Những khoản này nhỏ lẻ nhưng cộng dồn qua vài năm thì đáng kể.

Khi nào chia đợt lại là lựa chọn khôn ngoan

Chia đợt hợp lý khi tiền về theo từng giai đoạn và vay mượn để làm một lần sẽ tạo áp lực lớn cho gia đình. Bài này không bàn chuyện vay, nhưng rõ ràng làm một lần bằng tiền không có sẵn là một rủi ro khác.

Chia đợt cũng hợp lý khi gia đình chưa chắc nhu cầu dài hạn: con sắp lớn, có thể có người già về ở, có thể mở tầng trệt kinh doanh. Làm xong phần nền móng, kết cấu, chống thấm, điện nước tổng; để phần bố trí phòng, hoàn thiện sang đợt sau khi đã rõ hơn, tránh làm đẹp rồi lại phá.

Cuối cùng, chia đợt cần thiết khi không có chỗ ở tạm. Ở lại trong nhà mà làm một lần cả nhà là gần như không thể với nhà phố hẹp; chia theo tầng hoặc theo khu để luôn còn một phần ở được là cách thực tế.

Một tình huống nữa là nhà đang cho thuê hoặc đang kinh doanh ở tầng trệt. Đóng cửa toàn bộ để làm một lần đồng nghĩa mất nguồn thu trong suốt thời gian thi công, khoản này có khi lớn hơn phần tiết kiệm được nhờ làm gọn. Khi đó chia đợt sao cho phần đang tạo ra tiền bị gián đoạn ngắn nhất, ví dụ làm các tầng trên trước, tầng kinh doanh dồn vào một đợt ngắn vào mùa vắng khách, là cách tính có lợi hơn cho cả gia đình.

Những việc nhất định phải làm chung trong một đợt

Dù chia đợt thế nào, có những nhóm việc gắn chặt với nhau, tách ra là gần như chắc phải phá lại. Nên gom chúng vào cùng một đợt, càng sớm càng tốt:

  • Toàn bộ phần kết cấu, gia cố, nâng tầng: làm một lần theo phương án của kỹ sư, không làm từng phần lắt nhắt.
  • Trục điện tổng và trục ống cấp thoát đứng xuyên tầng: đi một lần cho cả nhà, đợt sau chỉ nối nhánh.
  • Chống thấm sân thượng, mái và khu ướt tầng trên: làm trước khi hoàn thiện bất cứ trần nào bên dưới.
  • Nâng nền, đổi cốt nền tầng trệt: kéo theo cửa, cầu thang, bậc tam cấp; làm cùng một lần.
  • Thay mái: làm cùng chống nóng và thoát nước mái.

Nhìn chung, quy tắc là làm từ trên xuống, từ trong ra ngoài, từ cái bị che sang cái lộ ra. Đợt đầu lo phần che khuất và phần trên cao; đợt sau mới tới bề mặt và phần dưới.

Một cách chia đợt ví dụ cho nhà phố hai tầng

Giả định nhà phố hai tầng, gia đình ở lại trong nhà và tiền về làm ba giai đoạn. Đây là ví dụ thứ tự, không phải khuôn bắt buộc:

ĐợtLàm gìVì sao trước
Đợt mộtMái, chống thấm sân thượng, trục điện tổng, trục ống đứng, tủ điện mớiHết dột, hết nguy cơ chập điện; đợt sau không phải đục xuyên tầng
Đợt haiToàn bộ tầng trên: nhà vệ sinh, nhánh điện nước, nền, trần, sơnLàm tầng trên trước để thấm, bụi không rơi xuống phần đã hoàn thiện
Đợt baTầng trệt: nền, bếp, nhà vệ sinh, mặt tiền, cửaTầng trệt chịu bụi và đi lại của mọi đợt trước, làm cuối cho bền đẹp

Trong ví dụ trên, đợt một không đẹp lên chút nào nhưng giải quyết hai rủi ro lớn nhất. Nhiều gia đình làm ngược, sửa tầng trệt và mặt tiền trước cho có cái nhìn, rồi sau vài năm làm mái thì nước, bụi, xà bần lại đổ xuống chỗ vừa sửa.

Làm một lần mà thiếu tiền giữa chừng: rủi ro của phía bên kia

Làm một lần chỉ rẻ khi làm xong. Kịch bản xấu nhất của hướng này là tiền cạn khi nhà đã phá tung: nền đã đục, tường đã đập, điện nước đang dở, cả nhà ở tạm nhưng chưa biết bao giờ về được. Lúc đó chủ nhà phải vá víu để ở, hoặc dừng công trình chờ tiền, mà dừng lâu thì phần đã làm xuống cấp, thợ đi nhận việc khác, lúc quay lại phải huy động từ đầu.

Để tránh, trước khi chọn làm một lần, nên có bảng dự trù đủ các nhóm chi phí cộng cả dự phòng và tiền ở tạm, rồi so với số tiền chắc chắn có trong tay. Không đủ thì có hai cách: thu hẹp phạm vi đợt này để làm trọn, hoặc chuyển sang chia đợt có kế hoạch. Cả hai đều tốt hơn là bắt đầu một công trình lớn với hy vọng tiền sẽ về kịp.

Cũng nên chia thanh toán cho nhà thầu theo mốc khối lượng, không trả trước quá nhiều. Nếu chẳng may phải dừng, phần tiền đã trả tương ứng với phần việc đã xong, và nhà thầu khác có thể tiếp nhận được dựa trên biên bản nghiệm thu từng phần.

Ghi kế hoạch nhiều đợt để đợt sau không phá đợt trước

Chia đợt thành công hay không nằm ở việc đợt đầu có để lại "đường chờ" cho các đợt sau hay không. Một bộ hồ sơ nhỏ nhưng đủ giúp việc này dễ hơn nhiều:

  • Bản vẽ tổng mặt bằng cả nhà sau cải tạo, kể cả những phòng chưa làm, để biết trước ống, dây sẽ đi đâu.
  • Sơ đồ điện nước tổng: vị trí trục đứng, tủ điện, các đầu chờ đã đặt sẵn cho tầng chưa làm.
  • Ảnh chụp từng bức tường, từng mảng sàn trước khi trát, lát, để đợt sau biết ống và dây nằm đâu mà khỏi khoan trúng.
  • Danh sách vật tư đã dùng: loại gạch, loại sơn, màu, loại ống, để đợt sau mua cho khớp hoặc chủ động chọn khác.
  • Ghi chú những việc cố tình để lại: chỗ nào đã chờ sẵn, chỗ nào phải đục khi làm đợt sau, vì sao.

Bộ hồ sơ này cũng có ích khi đổi nhà thầu giữa các đợt, điều rất hay xảy ra khi các đợt cách nhau lâu. Nhà thầu mới nhìn vào là hiểu nhà đang ở trạng thái nào, không phải đoán, không phải mở thăm dò lại từ đầu.

Phiền hà khi sống chung với công trình: đừng tính thấp

Ở lại trong nhà khi sửa nghe thì tiết kiệm, nhưng có những thứ phải trả không bằng tiền: bụi vào mọi ngóc ngách, tiếng khoan đục từ sáng, nước điện bị cắt từng lúc, người lạ ra vào nhà. Với nhà có người già, trẻ nhỏ hay người đang ốm, phiền hà này có thể thành vấn đề sức khoẻ và an toàn.

Chia đợt nghĩa là trải nghiệm này lặp lại vài lần. Có gia đình chịu được, có gia đình sau đợt đầu đã quyết làm nốt một lần cho xong. Nên bàn trong nhà từ trước: ai ở lại, ai đi tạm, giữ phòng nào làm vùng sạch, giờ nào thợ được làm ồn.

Nếu so tiền ở tạm với tổng thời gian chia đợt, có khi làm một lần và đi ở tạm một quãng ngắn lại ít tốn và ít mệt hơn. Bài về chi phí thuê nhà ở tạm trong mục này có cách tính để đặt hai phương án cạnh nhau.

Câu hỏi thường gặp

Sửa nhà từng phòng một có tiết kiệm không?

Thường không tiết kiệm về tổng tiền, vì mỗi lần lại huy động thợ, che chắn, dọn dẹp, và dễ phải đục lại phòng đã làm để đi điện nước cho phòng khác. Sửa từng phòng chỉ hợp lý với việc bề mặt đơn thuần như sơn, thay gạch, khi điện nước tổng đã ổn.

Nếu chia đợt thì nên làm gì trước?

Nên làm trước những thứ bị che khuất và ở trên cao: kết cấu, mái, chống thấm, trục điện và ống đứng. Sau đó làm tầng trên rồi mới tới tầng dưới, phần bề mặt và mặt tiền để cuối cùng.

Làm một lần có bắt buộc phải dọn đi ở chỗ khác không?

Không bắt buộc, nhưng với cải tạo toàn diện thì ở lại rất vất vả và kéo chậm thi công. Nhà rộng có thể khoanh một khu để ở, còn nhà phố hẹp thì thường phải đi ở tạm một thời gian.

Chia đợt thì có cần thiết kế cả nhà ngay từ đầu không?

Nên có. Bản vẽ tổng cho cả nhà giúp mỗi đợt làm đúng vị trí ống, dây, cửa cho các đợt sau, tránh phá lại. Không cần hoàn thiện bản vẽ nội thất, nhưng phần kết cấu và điện nước nên được tính cho toàn bộ.

Giữa các đợt cách nhau bao lâu thì hợp lý?

Không có mốc cố định, phụ thuộc tiền và nhu cầu. Điều quan trọng là phần đã làm ở đợt trước phải được bảo vệ khi chờ, ví dụ đã chống thấm thì phải có lớp bảo vệ, đã đi ống chờ thì phải bịt đầu, đánh dấu vị trí.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138