ChinhTrang.comChỉnh Trang
Sửa nứt, lún và gia cố kết cấu

Chống mối khi cải tạo nhà cũ: làm ở bước nào để không phải đục lại

Chống mối trong đợt cải tạo gồm ba việc ở ba thời điểm: diệt tổ trước khi tháo dỡ, xử lý nền trước khi lát và xử lý gỗ trước khi lắp. Làm sai thứ tự là phải đục lại.

Ground floor of an old house under renovation with old tiles removed and bare soil exposed along the wall base, a technician in coveralls spraying with a hand pump

Trong một đợt cải tạo nhà cũ, chống mối gồm ba việc ở ba thời điểm khác nhau: diệt tổ mối đang hoạt động trước khi tháo dỡ, xử lý phòng mối cho nền và chân tường sau khi đã bóc nền cũ nhưng trước khi đổ, lát lại, và xử lý gỗ mới trước khi lắp. Bỏ lỡ thời điểm thứ hai là sai lầm đắt nhất, vì khi gạch đã lát xong thì muốn đưa thuốc xuống nền phải khoan, đục lại.

Bài này giúp chủ nhà đặt việc chống mối vào đúng chỗ trong thứ tự cải tạo, nhận biết dấu hiệu mối, hiểu đơn vị phòng mối sẽ làm gì ở từng bước, và những điều cần chú ý về an toàn. Bài không nêu tên thuốc hay hoá chất cụ thể; việc chọn và sử dụng hoá chất phòng trừ mối nên giao cho đơn vị có chuyên môn, dùng sản phẩm được phép lưu hành và làm đúng hướng dẫn.

Nhận biết nhà cũ có mối trước khi cải tạo

Mối hoạt động kín đáo, thường chỉ lộ ra khi đã ăn khá nhiều. Khi khảo sát nhà cũ, nên tìm các dấu hiệu sau:

  • Đường mui đất: những đường đất nhỏ như ống, bám dọc chân tường, khe cửa, chân cầu thang, chạy lên các đồ gỗ. Bẻ một đoạn thấy mối thợ bên trong là mối đang hoạt động.
  • Gỗ rỗng: gõ vào khung cửa, nẹp, chân cầu thang gỗ, dầm gác nghe tiếng bộp rỗng, ấn mạnh thấy lún, bề ngoài lớp sơn vẫn nguyên.
  • Mối cánh: mùa mưa, nhất là chiều tối sau cơn mưa, thấy nhiều mối cánh bay quanh đèn hoặc cánh rụng ở bậu cửa sổ, chân tường.
  • Đất lạ trong khe: những vệt đất mịn đùn ra ở khe nứt tường, khe gạch nền, chân tủ âm tường.
  • Giấy tờ, sách, thùng các tông để sát tường bị ăn lủng, có đất bám.
  • Nền gạch kêu bộp ở một khu vực mà không rõ lý do: có khi bên dưới là khoảng rỗng do mối đào.

Nếu thấy dấu hiệu mối, nên ghi lại vị trí trên sơ đồ nhà và mời đơn vị phòng mối khảo sát ngay trong giai đoạn lập kế hoạch cải tạo, không đợi tới lúc thi công. Kết quả khảo sát ảnh hưởng tới thứ tự công việc và cả ngân sách.

Ba thời điểm chống mối trong đợt cải tạo

Đặt ba việc chống mối vào đúng chỗ trong trình tự cải tạo giúp tránh phải làm lại. Bảng dưới tóm tắt thời điểm và lý do:

Thời điểmViệc làmVì sao phải đúng lúc này
Trước khi tháo dỡDiệt tổ mối đang hoạt động, thường bằng phương pháp để mối mang thuốc về tổTháo dỡ khi tổ còn sống làm mối tản ra, chui vào chỗ khác trong nhà hoặc sang nhà bên
Sau khi bóc nền cũ, trước khi đổ, lát lạiXử lý phòng mối cho mặt đất dưới nền, quanh chân tường, chân cột, quanh ống xuyên nềnĐây là lúc duy nhất tiếp cận được mặt đất dễ dàng; lát xong thì phải khoan đục
Trước khi lắp đồ gỗXử lý gỗ mới: khung cửa, sàn gỗ, dầm gác, tủ âm tường, nẹp chân tườngGỗ đã lắp vào tường thì mặt sau và đầu gỗ không xử lý được nữa
Sau khi hoàn thiệnKiểm tra định kỳ, có thể đặt trạm theo dõi quanh nhàPhát hiện sớm mối quay lại, xử lý nhỏ trước khi thành hư hỏng lớn

Với nhà chỉ cải tạo một phần, như làm lại một tầng hoặc một phòng, vẫn nên áp dụng nguyên tắc này cho phần đang làm và kiểm tra thêm phần không làm. Mối không quan tâm ranh giới hạng mục trong hợp đồng.

Diệt tổ trước, đừng phun xịt bừa

Phản xạ quen thuộc khi thấy mối là phun thuốc xịt côn trùng hoặc đổ dầu vào đường mui đất. Cách này giết được một ít mối thợ ở chỗ phun, nhưng tổ mối với mối chúa vẫn nguyên, và đàn mối chỉ chuyển sang lối khác. Kết quả là mối biến mất ở chỗ này rồi xuất hiện ở chỗ khác, có khi khó tìm hơn.

Phương pháp thường dùng để diệt tổ là để mối tự mang chất diệt về tổ: đơn vị phòng mối đặt hộp mồi hoặc phun một loại bột chuyên dụng vào đúng chỗ mối đang đi, mối thợ dính thuốc mang về lây cho cả tổ. Quá trình này cần thời gian, thường vài tuần, và trong thời gian đó không được phá đường mui đất hay dọn sạch chỗ mối đang ăn. Đây là lý do việc diệt tổ phải bắt đầu sớm, trước ngày khởi công tháo dỡ.

Chủ nhà nên thống nhất với nhà thầu cải tạo về lịch này. Nếu nhà thầu muốn khởi công ngay, hãy bắt đầu từ những khu vực không có mối, để khu vực có mối cho tới khi đơn vị phòng mối xác nhận tổ đã chết. Chậm vài tuần ở đầu còn hơn phải xử lý mối lan khắp nhà mới sửa.

Xử lý nền: bước không được bỏ

Mối đất, loại gây hại phổ biến nhất cho nhà ở, sống dưới đất và đi lên nhà qua khe nền, khe chân tường, quanh ống xuyên sàn, khe co giãn. Một lớp phòng mối dưới nền và quanh chân tường tạo hàng rào ngăn mối từ dưới đất lên. Khi nền cũ đã được bóc ra trong đợt cải tạo, đây là cơ hội hiếm có để làm việc này dễ dàng và triệt để.

Trình tự thường gặp: sau khi bóc nền cũ, san phẳng và đầm đất, đơn vị phòng mối xử lý mặt đất trên toàn bộ diện tích nền, kỹ hơn ở dọc chân tường, quanh chân cột, chân cầu thang và quanh các ống xuyên nền. Sau đó mới phủ lớp vật liệu cách ly, đổ bê tông lót và lát gạch. Thời gian chờ giữa xử lý và đổ bê tông theo hướng dẫn của đơn vị phòng mối.

Nếu bỏ qua bước này, sau khi lát xong muốn làm phòng mối nền thì phải khoan lỗ xuyên gạch lát theo lưới quanh chân tường để bơm thuốc xuống, rồi trám lại. Cách này vẫn làm được nhưng tốn hơn, để lại vết trám trên gạch và khó đều bằng xử lý khi đất còn hở. Vì vậy nên ghi rõ hạng mục xử lý phòng mối nền vào hợp đồng cải tạo, có ngày làm và biên bản, không để là việc tuỳ ý.

Gỗ mới và những chỗ hay bị quên

Khung cửa gỗ. Khung cửa chân chạm nền và mặt sau áp vào tường là nơi mối thích nhất. Gỗ khung phải được xử lý trước khi lắp, cả mặt sau, đầu chân khung, và nên có khe hở nhỏ hoặc lớp ngăn giữa chân khung và nền ướt.

Tủ âm tường và nẹp chân tường. Tủ bếp, tủ quần áo âm tường bằng gỗ hoặc ván ép, nẹp chân tường gỗ đều là đường mối đi kín đáo. Hỏi thợ đóng tủ về việc xử lý mặt sau và chân tủ, kê chân tủ cách nền một chút nếu được.

Sàn gỗ và dầm gác. Gỗ dầm gác, sàn gỗ phải xử lý chống mối mọt, đặc biệt đầu dầm gối vào tường. Lớp đệm ẩm giữa đầu dầm và tường giúp gỗ khô, mối khó vào.

Khe tiếp giáp phần cũ và phần mới. Khi nâng tầng, cơi nới, chỗ nối giữa phần nhà cũ và phần mới thường có khe; mối đi theo khe này rất dễ. Nên trám kín và xử lý kỹ.

Vật liệu tồn trong nhà. Gỗ ván khuôn, gỗ vụn, bao giấy xi măng để lâu ở góc nhà trong lúc thi công là mồi cho mối. Dọn sạch, không chôn gỗ vụn xuống nền khi san lấp.

An toàn khi dùng hoá chất phòng mối

Hoá chất phòng trừ mối là hoá chất có độc tính ở mức nhất định. Chủ nhà nên thuê đơn vị có chuyên môn, hỏi rõ sản phẩm sử dụng có được phép lưu hành không, liều lượng và cách thi công theo hướng dẫn, thời gian cần tránh vào khu vực sau khi xử lý. Không tự mua hoá chất về pha theo cảm tính, càng không dùng thuốc bảo vệ thực vật hay dầu thải để thay.

Trong thời gian xử lý nền, đưa trẻ nhỏ, người già, người đang mang thai và vật nuôi ra khỏi khu vực, che đậy đồ ăn, bát đĩa, nguồn nước. Nhà có giếng khoan, giếng đào hoặc bể nước ngầm gần chỗ xử lý thì phải báo cho đơn vị phòng mối biết để có biện pháp tránh hoá chất đi vào nguồn nước. Thợ thi công phải có đồ bảo hộ phù hợp.

Sau khi xử lý, giữ lại biên bản thi công ghi ngày, khu vực đã xử lý, tên sản phẩm và điều kiện bảo hành nếu có. Những thông tin này giúp lần sau, khi sửa nhà hoặc khi mối quay lại, đơn vị phòng mối biết đã làm gì và làm tiếp thế nào cho đúng.

Ghi vào hợp đồng và nghiệm thu thế nào

Chống mối là hạng mục dễ bị coi là việc phụ, nói miệng cho xong. Để tránh điều đó, nên tách thành hạng mục riêng trong hợp đồng cải tạo hoặc ký hợp đồng riêng với đơn vị phòng mối, ghi rõ ba phần: diệt tổ ở những vị trí nào, xử lý nền trên diện tích nào và quanh những chân tường nào, xử lý gỗ cho những cấu kiện nào. Ghi kèm điều kiện bảo hành và trách nhiệm nếu mối quay lại trong thời gian bảo hành.

Điều quan trọng là phối hợp lịch giữa đơn vị phòng mối và nhà thầu cải tạo. Nhà thầu phải báo trước ngày bóc xong nền để đơn vị phòng mối đến xử lý, và không được đổ bê tông lót trước khi có biên bản xử lý nền. Chủ nhà nên là người giữ mốc này, vì đây là chỗ hai bên dễ đẩy cho nhau nhất: nhà thầu muốn đổ cho kịp tiến độ, đơn vị phòng mối thì chưa được báo.

Khi nghiệm thu, chụp ảnh mặt đất đã xử lý trước khi phủ, ghi ngày giờ, khu vực đã làm, đối chiếu với sơ đồ. Với gỗ, xem tận mắt các khung cửa, dầm, ván đã xử lý trước khi lắp, nhất là mặt sau và đầu gỗ. Những ảnh này cùng biên bản là căn cứ để yêu cầu bảo hành sau này, và cũng là thông tin quý cho lần cải tạo tiếp theo của ngôi nhà.

Câu hỏi thường gặp

Có nên tự phun thuốc diệt mối khi thấy đường mui đất không?

Không nên tự phun xịt bừa. Phun vào đường mui chỉ diệt được một ít mối thợ, tổ mối vẫn sống và đàn mối chuyển sang lối khác, khó tìm hơn. Nên để nguyên hiện trạng và mời đơn vị phòng mối đến xử lý theo cách để mối mang thuốc về tổ.

Chống mối nền nên làm lúc nào khi sửa nhà?

Lúc tốt nhất là sau khi đã bóc nền cũ, san đầm đất, và trước khi đổ bê tông lót, lát gạch mới. Đây là lúc tiếp cận mặt đất dễ dàng nhất. Lát xong mới làm thì phải khoan qua gạch để bơm thuốc, tốn công và kém đều hơn.

Diệt tổ mối mất bao lâu?

Tuỳ quy mô tổ và phương pháp, thường mất vài tuần để thuốc lan khắp tổ. Trong thời gian này không được phá đường mui hay dọn chỗ mối ăn. Nên bắt đầu diệt tổ sớm, trước ngày tháo dỡ, và để đơn vị phòng mối xác nhận trước khi phá dỡ khu vực có mối.

Nhà cũ không thấy mối có cần làm phòng mối khi cải tạo không?

Nên cân nhắc làm, nhất là khi nền cũ đã được bóc ra, nhà ở vùng hay có mối, hoặc có nhiều đồ gỗ. Chi phí xử lý nền lúc đất còn hở thấp hơn nhiều so với xử lý sau khi mối đã vào. Hỏi đơn vị phòng mối khảo sát để quyết định.

Hoá chất chống mối có ảnh hưởng sức khoẻ không?

Hoá chất phòng mối có độc tính ở mức nhất định, nên phải do đơn vị có chuyên môn thi công, dùng sản phẩm được phép lưu hành, đúng liều lượng. Trong lúc xử lý cần đưa trẻ nhỏ, người già, vật nuôi ra ngoài, che đậy đồ ăn và nguồn nước.

Mối từ nhà bên sang thì xử lý thế nào?

Mối không theo ranh giới nhà nên tổ có thể nằm ở nhà bên hoặc dưới tường chung. Nên trao đổi với hàng xóm để cùng mời đơn vị phòng mối khảo sát, vì chỉ xử lý một bên thì mối dễ quay lại. Trong lúc chờ, vẫn làm hàng rào phòng mối phía nhà mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138