ChinhTrang.comChỉnh Trang
Cải tạo theo từng loại nhà

Sửa căn hộ chung cư cũ: phần được đụng, phần thuộc sở hữu chung

Căn hộ chung cư cũ có ban quản lý, nội quy thi công, hệ chữa cháy và ống kỹ thuật chung. Phần chủ căn được sửa, phần phải giữ, và cách đăng ký thi công cho êm.

Empty older apartment unit with worn parquet floor partly lifted, ceiling sprinkler pipe exposed, balcony door open to a hazy city view, contractor kneeling with back to camera

Khi sửa căn hộ chung cư cũ, chủ căn thường được làm phần bên trong như lớp hoàn thiện sàn, tường, trần, vách nhẹ, thiết bị bếp và vệ sinh, điện nước sau công tơ; còn tường chịu lực, cột, dầm, sàn kết cấu, hộp kỹ thuật, ống đứng, hệ chữa cháy, mặt ngoài và lan can lô gia thuộc phần chung hoặc phải giữ nguyên theo thiết kế. Ranh giới chính xác nằm trong hợp đồng mua bán và nội quy của toà nhà, nên đọc hai thứ đó trước khi vẽ phương án.

Chung cư cũ ở đây là những toà đã ở mười lăm, hai mươi năm, có thang máy và ban quản lý, khác với khu tập thể thấp tầng. Bài này đi theo từng hạng mục: cái gì được sửa, cái gì không, thủ tục đăng ký thi công với ban quản lý, và những bẫy kỹ thuật riêng của căn hộ trong toà nhà nhiều tầng đã có tuổi.

Đọc hợp đồng và nội quy trước khi gọi thợ

Hợp đồng mua bán căn hộ thường có một phần mô tả diện tích sở hữu riêng và những phần thuộc sở hữu chung. Nội quy quản lý, sử dụng toà nhà có mục về sửa chữa, cải tạo: phải đăng ký với ai, nộp những gì, giờ thi công, quy định về vận chuyển vật liệu, khoản đặt cọc bảo đảm, và những việc bị cấm hẳn. Đây là hai tài liệu nên có trong tay trước tiên.

Với toà nhà cũ, có khi hợp đồng gốc đã thất lạc, nội quy đã qua nhiều lần sửa đổi, ban quản trị được bầu lại. Chủ căn nên hỏi ban quản lý bản nội quy đang áp dụng và hỏi xem toà có bản vẽ hoàn công hoặc bản vẽ căn hộ mẫu không. Bản vẽ này cho biết bức tường nào là kết cấu, hộp kỹ thuật nằm ở đâu, đường ống chạy hướng nào.

Phần pháp lý về sở hữu chung, sở hữu riêng trong nhà chung cư có quy định riêng trong luật về nhà ở. Bài này chỉ nêu nguyên lý thực hành; khi có vướng mắc cụ thể, nên tra văn bản hiện hành và hỏi ban quản lý, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu đã thành tranh chấp.

Phần được sửa và phần nên để nguyên

Bảng dưới là cách chia thường gặp. Mỗi toà nhà có thể khác, nên đối chiếu với hợp đồng và nội quy của chính toà mình.

Hạng mụcThường được tự sửaThường không được đụng hoặc phải xin
Tường, váchVách ngăn nhẹ không chịu lực, lớp trát, sơn, ốpTường chịu lực, vách lõi, tường bao mặt ngoài
SànLớp lát hoàn thiện, lớp lótĐục sàn kết cấu, khoan xuyên sàn, nâng nền nặng
TrầnTrần thả, trần thạch cao bên dưới sàn trênĐầu phun chữa cháy, đầu báo khói, ống chung chạy trên trần
CửaCửa thông phòng bên trongCửa chính ra hành lang nếu là cửa chống cháy theo thiết kế, cửa sổ và kính mặt ngoài
Lô gia, ban côngLát sàn, chậu cây nhẹLan can, phá vách lô gia gộp vào phòng, lồng sắt nhô ra ngoài
Điện, nướcDây và ống sau công tơ, thiết bị trong cănTrục điện chung, ống đứng cấp thoát, đồng hồ

Điểm hay tranh cãi nhất là lô gia. Gộp lô gia vào phòng khách nghe có vẻ chỉ là việc trong căn, nhưng thực tế thay đổi mặt ngoài, ảnh hưởng thoát nạn và chống thấm. Nhiều toà cấm hẳn việc này.

Hệ chữa cháy và hộp kỹ thuật: thứ hay bị làm hỏng

Đầu phun chữa cháy. Nhiều căn hộ có đầu phun nước tự động trên trần. Khi đóng trần mới, đầu phun phải được hạ xuống đúng cao độ trần mới bởi đơn vị có chuyên môn, không được bọc vào trong trần hay sơn phủ lên. Đầu phun bị che là mất tác dụng khi có cháy.

Đầu báo khói, báo nhiệt. Tương tự, các đầu báo phải lộ ra ngoài trần, không bị che, không bị tháo để tiện thi công rồi quên lắp lại. Trong lúc thi công có bụi, ban quản lý có thể yêu cầu bọc tạm để tránh báo động giả, rồi tháo bọc khi xong.

Hộp kỹ thuật. Hộp chứa ống đứng, dây trục thường có cửa thăm. Không ốp kín, không đặt tủ chắn cửa thăm. Khi toà nhà sửa ống chung, người ta cần vào được hộp này.

Cửa chính căn hộ. Ở nhiều toà, cửa ra hành lang là cửa ngăn cháy. Thay bằng cửa thường cho đẹp có thể vi phạm yêu cầu an toàn cháy của cả toà.

Ống thoát khói bếp. Một số toà có trục thông gió chung cho bếp. Gắn máy hút mùi công suất quá lớn hoặc bịt trục có thể làm khói dồn sang căn khác.

Đăng ký thi công với ban quản lý

Quy trình mỗi toà một khác, nhưng thường gồm các bước sau. Làm đủ từ đầu giúp tránh bị dừng thi công giữa chừng.

  1. Hỏi ban quản lý mẫu đơn đăng ký sửa chữa, danh sách giấy tờ cần nộp và khoản đặt cọc bảo đảm nếu có.
  2. Chuẩn bị mô tả phạm vi việc, bản vẽ mặt bằng thay đổi nếu có, danh sách thợ và thời gian dự kiến.
  3. Nộp đơn, chờ ban quản lý xem và có thể cử người kiểm tra hiện trạng căn trước khi khởi công.
  4. Nhận giấy phép thi công nội bộ, thẻ ra vào cho thợ, khung giờ được dùng thang máy chở hàng.
  5. Thi công đúng giờ, bọc thang máy và hành lang theo yêu cầu, chở xà bần theo đường được chỉ định.
  6. Báo hoàn thành, ban quản lý kiểm tra lại phần chung, hệ chữa cháy, rồi hoàn trả tiền cọc nếu không có hư hại.

Ngoài đăng ký nội bộ, việc sửa có thay đổi kết cấu hay mặt ngoài còn có thể cần thủ tục với cơ quan nhà nước. Trường hợp này nên tra văn bản hiện hành và hỏi Sở Xây dựng hoặc UBND phường nơi có toà nhà.

Những bẫy kỹ thuật riêng của căn hộ cũ

Căn hộ ở toà nhà đã hai mươi năm hay gặp mấy vấn đề lặp lại. Thứ nhất là ống cấp nước trong căn đã đóng cặn, áp lực yếu, khi thay cần chú ý mối nối với van tổng của căn. Thứ hai là chống thấm khu vệ sinh đã hết tuổi, nước đã thấm xuống trần căn dưới nhiều năm mà không ai để ý vì trần thạch cao che. Khi sửa nhà vệ sinh, gần như nên làm lại chống thấm từ đầu.

Thứ ba là cửa sổ nhôm kính đời cũ hở gioăng, nước mưa tạt vào chân tường. Nhưng cửa sổ thuộc mặt ngoài, thay khung thường phải theo mẫu chung của toà. Có thể thay gioăng, chỉnh bản lề, bơm keo lại mà không đổi kiểu cửa. Thứ tư là điện: nhiều căn cũ chỉ có vài mạch, giờ dùng thêm điều hoà, bếp từ, máy sấy. Đi lại dây trong căn, chia thêm mạch riêng là việc nên làm, nhưng tổng công suất phải trong giới hạn mà toà cho phép.

Thứ năm là tiếng ồn sàn. Thay sàn gạch bằng sàn gỗ hay ngược lại đều nên có lớp lót giảm tiếng bước chân xuống căn dưới. Nhiều toà còn quy định cụ thể về việc này trong nội quy.

Sắp thứ tự và giữ quan hệ với các căn quanh mình

Thứ tự hợp lý trong căn hộ cũ cũng tương tự nhà riêng: tháo dỡ, xử lý những gì liên quan tới phần chung như ống, đầu phun, hộp kỹ thuật, đi lại điện nước, chống thấm khu ướt, ngâm thử, rồi mới đóng trần, lát sàn, sơn, lắp nội thất. Điểm khác là mỗi bước đụng phần chung nên có ban quản lý biết trước, và lịch thi công phải nằm trong khung giờ cho phép, thường ngắn hơn nhà riêng.

Báo trước cho căn hai bên, căn trên và căn dưới, ghi rõ thời gian những ngày ồn nhất. Chụp ảnh hiện trạng trần nhà căn dưới trước khi làm khu vệ sinh, có sự đồng ý của họ, để có cơ sở nếu sau này có vết thấm. Bọc kín cửa căn hộ khi đục phá để bụi không bay ra hành lang. Những việc nhỏ này giữ cho cả quá trình êm, tránh bị phản ánh lên ban quản lý rồi bị dừng thi công.

Sau khi xong, lưu lại bản vẽ điện nước mới của căn, ảnh các phần bị che, giấy xác nhận hoàn thành của ban quản lý. Khi bán hay cho thuê căn hộ, bộ hồ sơ này giúp người sau biết căn đã được sửa những gì.

Nên làm mới hết hay chỉ sửa phần đã hỏng

Căn hộ cũ mua lại để ở lâu dài. Đây là lúc đáng làm một lần cho sâu: điện, nước, chống thấm khu ướt, cửa thông phòng, sàn. Làm khi căn còn trống thì thợ chạy nhanh, không phải che chắn đồ đạc, và ban quản lý chỉ phải duyệt một lần.

Căn đang ở, chỉ một vài chỗ xuống cấp. Ưu tiên chỗ gây hại sang căn khác hoặc gây nguy hiểm: rò nước, thấm xuống dưới, dây điện nóng, ổ cắm cháy sém. Phần thẩm mỹ để sau. Mỗi lần sửa lẻ vẫn phải đăng ký với ban quản lý, nên gom vài việc vào cùng một đợt.

Căn để cho thuê. Chọn vật liệu bền, dễ thay thế, tránh những thứ cần chăm sóc kỹ như sàn gỗ tự nhiên ở khu gần cửa lô gia. Đặt van khoá riêng cho từng khu nước để người thuê tự khoá khi có sự cố.

Toà nhà đang có kế hoạch sửa chữa lớn phần chung. Hỏi ban quản trị lịch thay thang máy, thay ống đứng, sơn mặt ngoài. Nếu ống đứng sắp được thay toàn toà, nên chờ để làm nhà vệ sinh sau, tránh ốp gạch mới rồi bị đục ra để nối ống.

Căn có dấu hiệu kết cấu lạ. Vết nứt xiên trên tường, sàn võng, bê tông trần bong lộ thép thì phải báo ban quản lý để mời kỹ sư kiểm tra, vì đó thường là vấn đề của cả khối nhà chứ không riêng căn mình.

Câu hỏi thường gặp

Có được phá vách lô gia để mở rộng phòng khách không?

Nhiều toà nhà cấm việc này vì làm thay đổi mặt ngoài, ảnh hưởng thoát nạn và chống thấm. Một số toà cho phép có điều kiện. Cần đọc nội quy, hỏi ban quản lý và nếu có thay đổi kết cấu thì còn phải tra quy định hiện hành về xây dựng trước khi làm.

Đóng trần mới thì xử lý đầu phun chữa cháy thế nào?

Đầu phun phải được hạ xuống đúng cao độ trần mới, lộ ra ngoài, không bị bọc hay sơn phủ. Việc này nên do đơn vị có chuyên môn về phòng cháy chữa cháy làm, thường phải báo ban quản lý vì liên quan hệ thống của cả toà nhà.

Ban quản lý thu tiền đặt cọc thi công có đúng không?

Nhiều toà có khoản đặt cọc bảo đảm trong nội quy để bù khi thi công làm hư phần chung. Khoản này thường được hoàn lại sau khi kiểm tra không có hư hại. Nên hỏi rõ mức cọc, điều kiện hoàn trả và lưu lại biên nhận ngay từ đầu.

Thay cửa sổ nhôm kính cũ của căn hộ có cần xin phép không?

Cửa sổ là một phần mặt ngoài toà nhà nên thường phải theo mẫu chung và báo ban quản lý. Thay gioăng, bơm keo, chỉnh bản lề trong khung cũ thường đơn giản hơn. Đổi màu, đổi kiểu khung hay kích thước gần như luôn phải được đồng ý trước.

Căn dưới bị thấm trần sau khi mình sửa nhà vệ sinh thì xử lý sao?

Trước hết khoanh vùng nguồn thấm: có thể do lớp chống thấm mới, do cổ ống xuyên sàn, hoặc từ ống chung. Mời ban quản lý cùng kiểm tra, ngâm thử lại nếu cần. Ảnh chụp hiện trạng trước khi sửa giúp phân định. Khi không thoả thuận được, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Được thi công trong căn hộ vào những giờ nào?

Giờ thi công do nội quy từng toà quy định, thường tránh sáng sớm, buổi trưa, buổi tối và ngày nghỉ. Một số toà chỉ cho làm việc ồn trong khung giờ ngắn hơn nữa. Hỏi ban quản lý và ghi vào hợp đồng với thợ để tính tiến độ cho sát.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138