ChinhTrang.comChỉnh Trang
Thuê nhà thầu và thi công cải tạo

Nghiệm thu phần bị che khuất khi cải tạo: điện âm tường, ống nước, chống thấm

Chủ nhà nghiệm thu phần sắp bị lấp khi cải tạo: điện âm tường, ống cấp thoát nước, chống thấm, thép gia cố; xem gì, thử gì, chụp ảnh ra sao trước khi cho trát kín.

Close view of new orange conduit pipes and grey water pipes running through freshly cut chases in an old brick wall, a folding ruler held beside them by a hand, bright work lamp light

Phần bị che khuất là mọi thứ sẽ nằm sau lớp trát, dưới lớp gạch hay trên trần: dây điện và ống luồn, ống cấp và thoát nước, lớp chống thấm, thép gia cố trước khi đổ bê tông. Chủ nhà nên đặt các điểm dừng nghiệm thu trước mỗi lần lấp: xem bằng mắt, chứng kiến thử áp lực ống nước, chứng kiến ngâm thử chống thấm, có kỹ sư xem thép gia cố, và chụp ảnh toàn bộ có thước đo kèm. Qua điểm dừng mới cho trát, láng, lát.

Lý do đơn giản: một lỗi ở phần che khuất phát hiện trước khi lấp tốn vài giờ sửa, phát hiện sau khi lấp tốn đục phá, làm lại và có khi kéo theo hư hại phần đã hoàn thiện. Bài này đi qua từng loại phần che khuất, những gì chủ nhà không chuyên vẫn xem được, và cách lưu lại để dùng cho nhiều năm sau.

Vì sao phần che khuất là nơi hay có chuyện nhất

Phần nhìn thấy như sơn, gạch, cửa thì ai cũng soi, nên thợ cũng làm cẩn thận hơn. Phần che khuất thì sau khi trát xong không còn ai nhìn thấy, và đó là chỗ dễ có đường tắt: nối dây giữa chừng không có hộp nối, ống nước nối bằng phụ kiện không đúng loại, ống thoát đặt dốc không đủ, lớp chống thấm quét mỏng ở góc, thép gia cố thiếu vài thanh.

Hậu quả của những đường tắt đó thường lộ ra sau vài tháng tới vài năm: ổ cắm nóng, chập điện trong tường; vệt ố loang trên trần tầng dưới; nhà vệ sinh thoát chậm, hôi; vết nứt chạy theo dầm vừa gia cố. Khi đó việc tìm nguyên nhân rất khó vì không ai còn biết bên trong được làm thế nào.

Trong cải tạo, phần che khuất còn nhiều rủi ro hơn xây mới vì phải nối giữa cũ và mới: dây mới nối vào tủ điện cũ, ống mới nối vào đường ống chung cũ, lớp chống thấm mới gặp lớp cũ ở mép. Những mạch nối này là nơi nên dành nhiều thời gian xem nhất.

Lịch các điểm dừng nghiệm thu trong một đợt cải tạo

Nên thống nhất với thầu ngay từ hợp đồng những điểm dừng nào thì chủ nhà phải được báo trước để có mặt:

Điểm dừngTrước khi làm gìAi nên có mặtLưu lại gì
Thép gia cố, cốp phaĐổ bê tông dầm, sàn, cột gia cốKỹ sư kết cấu, thầu, chủ nhàẢnh thép, biên bản kỹ sư
Điện âm tường, âm sànTrát tường, láng nền, làm trầnThợ điện, chủ nhàẢnh từng mảng tường có thước, sơ đồ
Ống cấp nướcTrát, lángThợ nước, chủ nhàẢnh, ghi kết quả thử áp lực
Ống thoát, hố gaLấp nền, chống thấm sànThợ nước, chủ nhàẢnh hướng ống, vị trí hố ga
Chống thấm sàn ướt, sân thượngLát gạch, cán vữa bảo vệThợ chống thấm, chủ nhàẢnh lúc ngâm, ảnh trần tầng dưới
Khung trần, ống trên trầnĐóng tấm trầnThợ trần, thợ điện, thợ điều hoàẢnh khung, vị trí ống, lỗ thăm

Không cần có mặt cả ngày ở công trình. Chỉ cần thầu báo trước một ngày cho mỗi điểm dừng, và cam kết không lấp khi chưa có xác nhận của chủ nhà hoặc người được chủ nhà uỷ quyền.

Điện âm tường: chủ nhà nhìn được những gì

Đấu nối và kiểm tra kỹ thuật là việc của thợ điện có chuyên môn; chủ nhà không tự chạm vào dây. Nhưng có nhiều thứ chủ nhà nhìn và hỏi được:

  • Dây đi trong ống luồn, không chôn trực tiếp vào vữa; ống luồn đi thẳng, ít khúc cua gắt.
  • Mỗi chỗ nối nằm trong hộp nối có nắp, không có mối nối giữa chừng giấu trong tường.
  • Đường dây ổ cắm cho thiết bị công suất lớn như điều hoà, bình nóng lạnh, bếp điện đi riêng, cỡ dây lớn hơn dây chiếu sáng.
  • Tuyến dây đi theo đường ngang dọc rõ ràng, không đi chéo tuỳ tiện; nhờ vậy sau này đoán được chỗ nào có dây khi khoan.
  • Ổ cắm khu ướt như nhà vệ sinh, bếp, ban công đặt cao khỏi nền và xa chỗ nước bắn.
  • Tủ điện có các nhánh riêng theo tầng hoặc theo nhóm, có thiết bị chống giật, các nhánh được ghi tên.

Hỏi thợ điện đã đo cách điện và thử thông mạch chưa. Bạn không cần hiểu con số, chỉ cần biết việc thử đã được làm trước khi trát, và thợ ghi lại kết quả.

Ống cấp nước: chứng kiến thử áp lực

Thử áp lực là cách duy nhất biết đường ống không rò trước khi bị chôn. Việc thử do thợ nước làm; chủ nhà nên có mặt và theo dõi:

  1. Thợ bịt các đầu chờ, nối đồng hồ áp lực và bơm thử vào đường ống.
  2. Bơm tới mức áp lực thử mà thợ đề xuất, thường cao hơn áp lực sử dụng hằng ngày; hỏi thợ mức đó và vì sao.
  3. Ghi lại số chỉ đồng hồ và thời điểm, chụp ảnh đồng hồ.
  4. Giữ nguyên trong một khoảng thời gian đã thống nhất, quay lại xem số chỉ có tụt không.
  5. Đi dọc tuyến ống xem các mối nối có rỉ nước không, nhất là chỗ nối ống mới vào ống cũ.
  6. Đạt thì xác nhận và cho trát; không đạt thì tìm chỗ rò, sửa và thử lại.

Đừng chấp nhận cách thử bằng mở vòi xem nước chảy được là xong. Nước chảy được không có nghĩa là mối nối kín ở áp lực cao, và rò rỉ nhỏ trong tường thường chỉ lộ ra sau nhiều tháng thành vệt ố.

Ống thoát, độ dốc và vị trí hố ga

Ống thoát nước không chịu áp lực như ống cấp, nên thứ quan trọng nhất là độ dốc và đường đi. Ống thoát đặt dốc không đủ hoặc có đoạn võng sẽ đọng cặn, thoát chậm và gây mùi. Chủ nhà có thể đổ thử một xô nước vào từng đầu thoát trước khi lấp và xem nước đi có nhanh, có đọng không.

Hỏi thợ vị trí ống thoát của bồn cầu nối vào đâu, ống thoát sàn và lavabo có xi phông hay bẫy mùi chưa, ống thông hơi đi lên tới đâu. Với nhà cũ, đường thoát mới thường phải nối vào đường cũ hoặc bể phốt cũ; mạch nối này cần được xem kỹ vì vật liệu cũ có thể đã giòn, nứt.

Chụp ảnh hướng ống và đánh dấu vị trí hố ga, nắp thăm trên sơ đồ mặt bằng. Sau này khi tắc, biết hố ga ở đâu giúp thợ xử lý mà không phải đục nền dò tìm. Nắp thăm nên được để lại ở vị trí tiếp cận được, không bị lát gạch kín.

Chống thấm: ngâm thử, nhìn trần dưới, giữ ảnh

Lớp chống thấm sàn nhà vệ sinh, ban công, sân thượng phải được ngâm thử trước khi lát. Cách thường làm là be bờ tạm ở cửa, đổ nước ngập một lớp trên toàn bộ mặt sàn, để một ngày đêm hoặc theo thời gian thợ đề xuất. Trong thời gian đó, xem trần tầng dưới và chân tường xung quanh có loang ẩm không, đặc biệt quanh ống xuyên sàn và góc tường.

Trước khi ngâm, nhìn xem lớp chống thấm có được kéo lên chân tường một đoạn, có quét kỹ quanh cổ ống xuyên sàn, quanh lỗ thoát sàn không. Đây là ba vị trí hay rò nhất. Chụp ảnh lớp chống thấm khi còn lộ, ảnh lúc ngâm có mực nước, ảnh trần tầng dưới sau thời gian ngâm.

Nếu loang ẩm, xác định vị trí, để thợ xử lý rồi ngâm thử lại. Đừng đồng ý lát gạch trước rồi xem sau, vì khi đó muốn sửa phải bóc gạch.

Những câu nói ở công trình nên dừng lại hỏi kỹ

Cứ trát đi, có gì đục ra sửa. Câu này đảo ngược thứ tự: sửa trước khi lấp rẻ hơn rất nhiều so với đục ra. Nếu nghe câu này ở một điểm dừng, đề nghị hoàn tất bước thử trước, dù phải chờ thêm nửa ngày.

Ống này loại tốt, không cần thử. Chất lượng ống không thay được việc thử mối nối. Rò rỉ thường nằm ở mối nối và phụ kiện, không phải ở thân ống.

Chỗ này nối tạm, lát nữa làm hộp. Hỏi lát nữa là lúc nào và ghi vào danh sách cần kiểm lại trước khi trát. Mối nối tạm bị quên trong tường là nguồn chập điện kinh điển.

Mưa mấy hôm rồi không thấm, khỏi ngâm. Mưa ngắn không thay được ngâm thử, vì nước mưa chảy đi chứ không đọng lâu trên mặt sàn như khi dùng hằng ngày hay khi tắc thoát.

Kỹ sư bận, ảnh gửi qua là được. Với thép gia cố, ảnh có thể giúp kỹ sư xem trước, nhưng việc kỹ sư có xác nhận hay không vẫn phải được ghi rõ trước khi đổ bê tông. Nếu kỹ sư đồng ý nghiệm thu qua ảnh, xin xác nhận đó bằng tin nhắn.

Thép gia cố và lưu hồ sơ cho nhiều năm sau

Với phần kết cấu gia cố như dầm, cột, sàn mới, việc nghiệm thu thép trước khi đổ bê tông phải do kỹ sư kết cấu làm theo phương án đã duyệt. Chủ nhà nên có mặt, chụp ảnh toàn bộ thép trước khi đổ và giữ biên bản của kỹ sư. Không đổ bê tông khi kỹ sư chưa xác nhận. Với cải tạo, những chỗ thép mới liên kết vào kết cấu cũ như khoan cấy thép vào dầm cột cũ, bóc lớp bê tông cũ để nối thép là chi tiết kỹ sư thường xem kỹ nhất; chủ nhà chỉ cần bảo đảm có ảnh cận cảnh những chỗ đó trước khi đổ.

Toàn bộ ảnh các điểm dừng nên được sắp theo tầng, theo phòng, đặt tên rõ ràng và lưu ở hai nơi. Kèm theo là một sơ đồ mặt bằng đơn giản đánh dấu tuyến điện, tuyến ống, vị trí hố ga, nắp thăm, khu đã gia cố. Bộ hồ sơ này là bản vẽ hoàn công thực tế của ngôi nhà.

Nhiều năm sau, khi muốn khoan treo tủ, sửa một ổ cắm, tìm chỗ rò nước hay cải tạo lần nữa, bộ hồ sơ này tiết kiệm rất nhiều đục phá. Nếu bán nhà, nó cũng là thứ người mua đánh giá cao.

Câu hỏi thường gặp

Chủ nhà không biết kỹ thuật thì nghiệm thu phần che khuất được không?

Được ở mức quan sát, chứng kiến và lưu lại: xem ống luồn, hộp nối, chứng kiến thử áp lực và ngâm thử, chụp ảnh có thước. Phần kỹ thuật sâu như thép gia cố cần kỹ sư kết cấu, phần đo kiểm điện cần thợ điện. Chủ nhà đảm bảo các bước đó được làm trước khi lấp.

Thầu đã trát kín mà chưa cho nghiệm thu thì làm sao?

Trao đổi bằng văn bản, yêu cầu thầu cung cấp ảnh và kết quả thử đã làm. Nếu không có và hợp đồng đã ghi điểm dừng, có thể yêu cầu mở thử một số vị trí để kiểm, chi phí mở và hoàn trả do bên vi phạm chịu theo hợp đồng.

Thử áp lực ống nước mất bao lâu?

Thời gian giữ áp tuỳ loại ống và cách làm của thợ, thường từ vài giờ đến một ngày. Hỏi thợ thời gian họ đề xuất và lý do. Quan trọng là có ghi số chỉ đồng hồ lúc đầu và lúc cuối, có chụp ảnh, và kiểm các mối nối trong thời gian đó.

Ngâm thử chống thấm bao lâu là đủ?

Nhiều thợ ngâm khoảng một ngày đêm, có nơi lâu hơn với sân thượng. Trong thời gian ngâm, xem trần tầng dưới, chân tường và quanh ống xuyên sàn. Không loang ẩm mới cho lát; có loang thì sửa và ngâm lại.

Có cần lưu ảnh điện nước sau khi sửa nhà không?

Rất nên. Ảnh từng mảng tường có thước đo kèm sơ đồ tuyến điện nước là bản vẽ hoàn công thực tế. Nó giúp khoan treo đồ không trúng dây, tìm chỗ rò nhanh và giúp lần cải tạo sau đỡ đục phá.

Trần thạch cao có cần nghiệm thu trước khi đóng tấm không?

Có. Trước khi đóng tấm, xem khung có chắc, vị trí ống điều hoà, ống nước xả, dây đèn đã đúng chưa, và có chừa lỗ thăm ở chỗ có van, hộp nối. Đóng tấm rồi mới phát hiện thiếu thì phải cắt trần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138