ChinhTrang.comChỉnh Trang
Thuê nhà thầu và thi công cải tạo

Thầu cải tạo nhà khác thầu xây mới ở đâu: chọn người quen việc nhà cũ

Vì sao thầu giỏi xây mới chưa chắc làm tốt cải tạo nhà cũ: kỹ năng riêng, dấu hiệu nhận biết, câu hỏi nên đặt và cách đi xem công trình cũ của thầu.

Two workers seen from behind carefully chiseling old plaster off a brick wall inside a narrow Vietnamese townhouse, dust in a beam of side light, medium shot from the stairs

Thầu cải tạo nhà cũ khác thầu xây mới ở chỗ họ phải làm việc với một ngôi nhà đã có sẵn, có người đang ở hoặc vừa dọn ra, có kết cấu không ai còn nhớ rõ và có những thứ chỉ lộ ra khi đục. Người quen xây mới làm từ móng lên theo bản vẽ, mọi thứ biết trước; người quen cải tạo phải biết tháo gì trước, giữ gì lại, chống đỡ chỗ nào, xử lý thế nào khi gặp thép gỉ hay ống nước cũ nằm sai chỗ, và giữ cho nhà hàng xóm không bị ảnh hưởng.

Vì vậy câu hỏi đúng khi chọn thầu không phải là ai xây đẹp nhất, mà là ai đã sửa nhiều nhà giống nhà mình. Bài này chỉ ra những kỹ năng riêng của việc cải tạo, dấu hiệu nhận ra một thầu chỉ quen xây mới, những câu nên hỏi trong lần gặp đầu và cách đi xem công trình cũ của họ để biết thật.

Cải tạo là làm với thứ đã có, không phải với tờ giấy trắng

Một công trình xây mới bắt đầu bằng bãi đất trống và bản vẽ. Nhà thầu tính được khối lượng khá sát, biết trước thứ tự từng việc và hầu như không phải đoán. Cải tạo thì ngược lại: điểm xuất phát là một ngôi nhà đã qua hai ba đời sửa chữa, có khi không còn bản vẽ, tường trát đè nhiều lớp, ống nước đi âm theo đường mà người thợ cũ thấy tiện. Cái mà thầu nhìn thấy lúc khảo sát chỉ là lớp ngoài.

Vì thế phần lớn rủi ro của cải tạo nằm ở chỗ chưa thấy. Một thầu quen việc nhà cũ sẽ dự liệu điều đó ngay từ đầu: họ hỏi nhà xây năm nào, đã sửa mấy lần, ai làm, có từng thấm dột ở đâu; họ gõ thử tường, soi trần, mở nắp hố ga. Họ báo giá có phần rõ ràng và phần cần kiểm thêm, thay vì đưa một con số tròn cho cả nhà.

Ngoài ra, cải tạo thường diễn ra trong không gian chật, sát vách nhà khác, đôi khi chủ nhà vẫn ở trên lầu. Việc tập kết vật tư, đưa xà bần ra, che bụi, làm giờ nào và giữ an toàn cho người trong nhà là cả một phần việc mà công trình xây mới trên đất trống gần như không gặp. Một thầu giỏi xây mới có thể rất lúng túng ở những chuyện này.

Năm kỹ năng chỉ người quen nhà cũ mới có

Tháo dỡ có chọn lọc. Đập bỏ toàn bộ thì dễ; khó là bóc lớp gạch nền mà không làm vỡ sàn bên dưới, gỡ khung cửa mà không kéo theo mảng tường, giữ lại cầu thang gỗ hay khung mái còn tốt. Người quen cải tạo có thói quen hỏi trước cái gì cần giữ và đánh dấu nó lên hiện trường.

Chống đỡ tạm đúng lúc. Khi bỏ một mảng tường, thay dầm hay thay sàn gác, phải có cột chống tạm và biết đặt ở đâu theo chỉ dẫn của kỹ sư. Thầu chỉ quen xây mới đôi khi xem nhẹ bước này vì công trình mới không có tải sẵn đè lên.

Đọc dấu vết của lần sửa trước. Một vệt trát mới hơn trên tường cũ, một đoạn ống khác màu, một chỗ sàn cao hơn vài phân đều kể lại chuyện đã từng sửa gì. Người có kinh nghiệm nhìn những dấu vết đó để đoán chỗ nào yếu, chỗ nào từng thấm.

Nối cũ với mới. Chỗ tiếp giáp giữa tường cũ và tường mới, sàn cũ và sàn mới, mái cũ và phần nâng thêm là nơi hay nứt, hay thấm nhất. Thầu cải tạo phải biết cách liên kết, để khe, chống thấm ở mạch nối.

Làm việc khi nhà vẫn có người. Chia khu, làm từng tầng, giữ một nhà vệ sinh dùng được, cắt điện nước có báo trước, dọn cuối ngày. Đây là kỹ năng tổ chức hơn là kỹ năng tay nghề, nhưng nó quyết định gia đình có chịu nổi mấy tháng sửa nhà hay không.

Dấu hiệu một thầu chỉ quen xây mới

Không có dấu hiệu nào tự nó loại ngay một người, nhưng nếu gặp vài dấu hiệu cùng lúc thì nên dè dặt hơn:

  • Báo giá theo mét vuông sàn như xây mới, một đơn giá cho cả nhà, không tách tháo dỡ, gia cố, sửa từng phần.
  • Khảo sát chưa tới mười lăm phút, không lên mái, không xem tủ điện, không hỏi tuổi nhà và lịch sử sửa chữa.
  • Đề xuất đập hết làm lại mọi thứ ngay từ đầu, kể cả những phần còn tốt, vì làm mới cho dễ tính.
  • Không nhắc gì tới việc cần kỹ sư kết cấu khi kế hoạch có nâng tầng, bỏ tường hay mở lỗ sàn.
  • Ảnh công trình đã làm toàn nhà mới trên đất trống, không có ảnh trước và sau của nhà cũ.
  • Không có câu trả lời cụ thể cho chuyện che chắn, đổ xà bần, giờ làm và nhà hàng xóm.

Ngược lại, một dấu hiệu tốt là thầu tự nêu ra những điều họ chưa chắc: chỗ này phải đục thử mới biết, phần mái này phải dỡ ngói mới thấy xà gồ. Sự thẳng thắn về điều chưa biết thường đáng tin hơn một bảng giá trọn gói trông rất gọn.

Những câu nên hỏi trong lần gặp đầu

Lần gặp đầu không cần ép giá. Mục tiêu là nghe cách thầu nghĩ về ngôi nhà của bạn. Có thể hỏi theo thứ tự sau và ghi lại câu trả lời để so giữa các thầu:

  1. Anh chị đã sửa bao nhiêu nhà giống nhà này (nhà ống, nhà cấp 4, căn tập thể) trong vài năm gần đây, có công trình nào gần đây để đi xem không?
  2. Với nhà này, phần nào anh chị thấy rủi ro nhất, phần nào phải đục thử mới báo được giá?
  3. Khi đục ra gặp thứ ngoài dự kiến, như thép gỉ hay ống nước mục, anh chị xử lý và báo chủ nhà theo cách nào?
  4. Những hạng mục nào anh chị khuyên nên có kỹ sư kết cấu xem trước, và anh chị có làm việc cùng kỹ sư không?
  5. Che chắn, đổ xà bần, giờ giấc làm việc và quan hệ với nhà bên cạnh anh chị thường sắp xếp thế nào?
  6. Ai là người có mặt ở công trình hằng ngày, và khi có vấn đề thì chủ nhà gọi ai?

Câu trả lời mơ hồ ở câu thứ ba và thứ tư thường là chỗ nói lên nhiều nhất. Thầu quen việc sẽ kể được một hai trường hợp cụ thể đã gặp, chứ không chỉ nói chung là cứ yên tâm.

Đi xem công trình cải tạo cũ của thầu: nhìn đúng chỗ

Xin đi xem một công trình cải tạo đã xong được một hai năm, nếu chủ nhà đó đồng ý. Một năm là đủ để những chỗ làm ẩu bắt đầu lộ ra: mạch nối giữa tường cũ và tường mới có vết nứt chạy dọc, chân tường tầng trệt ố lại, sân thượng có vệt nước đọng, gạch nền rỗng kêu bộp khi gõ.

Khi đến, đừng chỉ ngắm phòng khách. Hãy xin xem nhà vệ sinh tầng trên và trần bên dưới nó, sân thượng, góc tiếp giáp phần nâng tầng, chỗ đặt tủ điện. Hỏi chủ nhà ba câu: có phát sinh nhiều không và thầu báo trước hay báo sau; thầu có đúng hẹn không; sau khi xong, gọi bảo hành thì thầu có quay lại không.

Lời kể của chủ nhà cũ quý hơn ảnh đẹp vì nó cho biết cách thầu cư xử khi có chuyện. Nếu thầu ngần ngại không cho xem công trình nào, hoặc chỉ cho xem nhà đang làm dở, đó không hẳn là dấu hiệu xấu, nhưng bạn nên dựa nhiều hơn vào những câu hỏi khác và vào hợp đồng chặt chẽ.

Đội thợ quen, thầu nhỏ hay công ty: so theo loại việc

Không có loại thầu nào luôn tốt hơn. Chọn theo mức độ phức tạp của việc cải tạo nhà bạn:

Loại việcĐội thợ quen làm lâu nămThầu nhỏ có kỹ sưCông ty xây dựng
Sơn lại, lát lại nền, thay cửaThường hợp, linh hoạtHợp nhưng có thể thừaThường quá cồng kềnh
Đi lại điện nước, làm lại nhà vệ sinhHợp nếu có thợ điện nước chuyênHợpHợp nếu nhận việc nhỏ
Đục thông phòng, thay sàn gác, sửa nứtChỉ khi có kỹ sư chỉ dẫnHợpHợp
Nâng tầng, gia cố móngKhông nên tự đảm nhậnHợp nếu có kỹ sư kết cấu và hồ sơHợp, hồ sơ thường đầy đủ hơn
Cải tạo nhiều hạng mục cùng lúcKhó điều phốiHợpHợp

Điểm cần giữ là với mọi việc đụng tới kết cấu, ai làm cũng phải có kỹ sư kết cấu khảo sát và chỉ dẫn. Một đội thợ giỏi tay nghề vẫn không thay được việc tính toán khả năng chịu lực của nhà cũ.

Khi nào cần thêm kỹ sư kết cấu độc lập

Với các việc cải tạo đụng tới phần chịu lực như nâng tầng, bỏ tường, thay dầm, mở lỗ sàn làm cầu thang hay giếng trời, nhiều chủ nhà chọn thuê riêng một kỹ sư kết cấu không thuộc bên thầu. Người này khảo sát, đưa phương án và ghé kiểm những lúc quan trọng như trước khi đổ bê tông phần gia cố.

Lợi ích lớn nhất là có một người đứng về phía chủ nhà khi thầu đề xuất thay đổi giữa chừng. Khi thầu nói chỗ này không cần gia cố đâu hoặc phải làm thêm cái này, bạn có người để hỏi lại. Chi phí cho kỹ sư độc lập là một khoản riêng, nên tính vào dự trù ngay từ đầu chứ không đợi tới lúc có chuyện.

Thầu quen việc nhà cũ thường không ngại làm cùng kỹ sư bên ngoài, thậm chí còn thích vì trách nhiệm được chia rõ. Nếu một thầu tỏ ra khó chịu khi nghe bạn muốn có kỹ sư riêng cho phần kết cấu, đó là điều đáng cân nhắc.

Thử thầu bằng một việc nhỏ trước khi giao việc lớn

Khi còn phân vân giữa hai thầu, một cách nhiều chủ nhà dùng là giao trước một việc nhỏ, tách biệt và ít rủi ro: làm lại lớp chống thấm một khu vệ sinh, đi lại dây điện một tầng, sửa một mảng tường bong vữa. Việc nhỏ cho bạn thấy những thứ mà buổi gặp không thể hiện được: thợ đến có đúng giờ không, có che chắn đồ đạc không, dọn dẹp cuối ngày ra sao, khi gặp chỗ khác dự kiến thì gọi hỏi hay tự ý làm.

Cách này cũng cho thầu thấy bạn là chủ nhà thế nào: trả tiền đúng hẹn, quyết định nhanh hay chậm, có thay đổi liên tục không. Quan hệ tốt từ việc nhỏ thường giúp việc lớn sau đó trơn tru hơn, vì hai bên đã quen cách làm việc của nhau.

Chỉ nên làm vậy khi việc nhỏ thật sự tách được khỏi phần còn lại. Nếu việc nhỏ đó sẽ bị đục lại trong đợt cải tạo lớn, như chống thấm một sàn mà sau này sẽ dời nhà vệ sinh, thì tiền bỏ ra cho phép thử thành lãng phí. Chọn một hạng mục nằm ngoài phạm vi sẽ thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

Thầu xây nhà mới có làm cải tạo được không?

Được, nhiều thầu làm cả hai. Điều cần xem là họ đã làm bao nhiêu nhà cũ giống nhà bạn, có ảnh trước và sau, có công trình cải tạo để đi xem và có cách xử lý rõ ràng khi đục ra gặp thứ ngoài dự kiến. Kinh nghiệm xây mới tốt không tự động thành kinh nghiệm cải tạo.

Có nên thuê đội thợ quen thay vì thầu có công ty?

Với việc nhỏ như sơn, lát nền, thay cửa thì đội thợ quen thường linh hoạt và hợp. Khi cải tạo đụng tới kết cấu, đi lại điện nước toàn nhà hay nhiều hạng mục cùng lúc, nên chọn bên có kỹ sư và có người điều phối, hoặc thuê kỹ sư riêng đi kèm đội thợ.

Nên mời mấy thầu đến khảo sát nhà cũ?

Thường là ba thầu là vừa đủ để so cách nghĩ và cách báo giá. Ít hơn thì khó biết đâu là bình thường, nhiều hơn thì tốn thời gian của cả hai bên và báo giá lúc đó thường sơ sài vì thầu đoán mình chỉ là một trong rất nhiều người được mời.

Thầu báo giá trọn gói một con số cho cả nhà cũ có đáng tin không?

Nên thận trọng. Nhà cũ luôn có phần chưa thấy được trước khi đục. Một báo giá tách rõ phần chắc chắn, phần cần kiểm thêm và cách tính khi phát sinh thường sát thực tế hơn con số tròn. Con số tròn thấp thường đi kèm nhiều khoản phát sinh về sau.

Đi xem công trình cũ của thầu thì nên hỏi chủ nhà đó những gì?

Hỏi phát sinh có nhiều không và thầu báo trước hay báo sau, thầu có giữ đúng tiến độ không, và khi gọi bảo hành thì thầu có quay lại sửa không. Ngoài ra xin xem nhà vệ sinh tầng trên, sân thượng và các mạch nối giữa phần cũ với phần mới.

Nếu đã ký với thầu rồi mới thấy họ không quen việc nhà cũ thì làm sao?

Ghi lại cụ thể những việc làm sai hoặc làm chậm, trao đổi bằng văn bản và đối chiếu với hợp đồng. Nếu cần dừng hợp đồng, nên chốt khối lượng đã làm có hai bên xác nhận. Khi tranh chấp phức tạp, có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết hướng xử lý phù hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138